Ex-ontvoerden verscheurd door gemis familie

Vijf Japanners die vorig jaar opdoken na 20 jaar gedwongen verblijf in Noord-Korea, hebben sindsdien niets van hun familie gehoord. Het houdt de Japanse gemoederen zeer bezig en beïnvloedt zelfs de opstelling tegenover het stalinistische land.

TOKIO - In al het nieuws over de nucleaire dreigingen van Noord-Korea lijken ze wat op de achtergrond te figureren; de vijf ontvoerde en teruggekeerde Japanners. Toch zal de Japanse premier Junichiro Koizumi hen zeker noemen als hij vrijdag in Texas met de Amerikaanse president George Bush praat. Voor de Japanse bevolking zijn zij allerminst op de achtergrond geraakt. Juist door de aandacht voor hun tragische lot vormen ze al meer dan een halfjaar een speelbal in de relatie met Noord-Korea, het land dat hen op jonge leeftijd onder dwang heeft meegenomen. Na meer dan twintig jaar onzekerheid voor hun families, werd vorig jaar duidelijk dat het grillige communistische buurland hen inderdaad had ontvoerd. Een historische ontmoeting tussen Koizumi en de Noord-Koreaanse leider Kim Jung-il resulteerde in hun vrijlating in oktober en een emotioneel weerzien met hun families in Japan.

Wat aanvankelijk een bezoek van twee weken had moeten zijn, is inmiddels uitgelopen op een permanent verblijf in hun geboorteland. De Japanse regering besloot hen plotseling om strategische redenen niet terug te laten gaan. Hoewel ze zeggen gelukkig te zijn, overschaduwt het gemis van hun kinderen inmiddels hun herwonnen vrijheid. Zij hebben hen moeten achterlaten in Noord-Korea en sinds hun vertrek niets meer van hen gehoord.

Pogingen tot contact lopen op niets uit. Noord-Korea weigert brieven van de ontvoerden, twee getrouwde stellen en een vrouw, te bezorgen. Ook via diplomatiek verkeer lukt dit niet. Onze ambassade in China is geen postkantoor, luidt de verklaring van het nog steeds extreem gesloten land. Van hun kinderen krijgen zij ook geen teken van leven. Nu Noord-Korea dreigt met kernwapens en de relatie met Japan gespannen is, maken de teruggekeerde Japanners zich steeds meer zorgen om wat het stalinistische regime hun zonen en dochters eventueel zou kunnen aandoen.

Vooral de 43-jarige Hitomi Soga is de wanhoop nabij. Zij is in 1978 samen met haar moeder ontvoerd door Noord-Koreaanse agenten. Haar moeder verdween al snel spoorloos. Hitomi trouwde in Noord-Korea met Charles Jenkins, een gedeserteerde Amerikaanse soldaat, en kreeg twee dochters. Nu zit ze sinds vorig jaar alleen in Japan. Het lukt haar niet contact te krijgen met haar gezin. Zelfs toen zij in maart een operatie moest ondergaan, kon zij dat niet vertellen aan haar man en dochters.

De menselijke tragedie en de massale belangstelling van de Japanse media maken de ontvoeringskwestie een precair onderwerp in de betrekkingen met Noord-Korea. De populariteit van de premier hangt er zelfs mee samen. Na enkele maanden van betrekkelijke rust rondom de vijf, halen zij de laatste weken weer veel de kranten met hun vergeefse pogingen contact te krijgen met hun kinderen.

Daar komt nog bij dat er ook een aantal ontvoerde Japanners is overleden in Noord-Korea, onder op z'n zachtst gezegd dubieuze omstandigheden. Hun families rusten niet voordat zij precies weten wat er is gebeurd. Een stel ouders, wier ontvoerde dochter zelfmoord zou hebben gepleegd, zoekt voortdurend de publiciteit. Onlangs kwam hun boek uit over het verlies van hun dochter.

Ondertussen dreigt Noord-Korea onverminderd met het gebruik van kernwapens. Om dat gevaar te bestrijden klinkt de roep om internationale economische sancties. Die hebben pas echt effect als Japan daaraan meedoet. Op dit moment maken veel Koreanen in Japan regelmatig geld over naar hun families in Noord-Korea. Die transacties zouden kunnen worden stopgezet. Tot nu toe was Japan daarvoor wat huiverig, bang voor een escalatie in de crisis met Noord-Korea waardoor een oplossing voor de ontvoerden en hun kinderen helemaal uit het zicht zou verdwijnen. Maar langzamerhand dringt door dat sancties zo ongeveer de enige troef vormen om het communistische land zonder een oorlog op de knieën te krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden