Ex-moslims: geloofsafval kan ook zonder beledigen

(Novum) - Geloofsafval mag geen dekmantel zijn voor belediging. De dialoog moet op een beschaafde manier worden aangegaan. Met dat statement wil een groep ex-moslims van Iraanse, Marokkaanse en Turkse afkomst zich uitspreken tegen het comité van ex-moslims dat dinsdag door Ehsan Jami wordt opgericht.

In de moskee El Ouma in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart kwam de groep maandagochtend bijeen. De ex-moslims willen 'alleen een statement maken'. Ze richten nadrukkelijk geen comité op en verwijten Jami geloofsafval onnodig tot politiek discussiepunt te bombarderen. De groep zegt verbaasd te zijn dat twee mensen, daarbij doelend op Jami en publicist Afshin Ellian, blijkbaar de stem van ex-moslims hebben weten te mobiliseren.

De 30-jarige Iraniër Behnam Taebi en zijn medestanders willen 'de stem van de zwijgende meerderheid' laten horen. Ze willen op een beschaafde manier oproepen tot solidariteit, respect en tolerantie. De werkwijze van Jami zou contraproductief zijn. "Met polarisatie komen we nergens. Daar spint alleen Geert Wilders garen bij", zei Taebi. "Mag het allemaal wat beschaafder?"

Dinsdag wordt Jami's comité van ex-moslims in Den Haag opgericht. Jami (PvdA) zegt daarmee andere ex-moslims te willen helpen. Afvalligen durven volgens hem nauwelijks naar buiten te treden uit angst voor reacties uit de moslimwereld. In een interview met dagblad Trouw noemde hij de profeet Mohammed onlangs een crimineel en vergeleek hij hem met Saddam Hussein en Osama bin Laden. Een steunverklaring voor zijn comité is onder meer ondertekend door VVD-leider Mark Rutte, PVV-voorman Geert Wilders en Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. PvdA-fractievoorzitter Jacques Tichelaar tekende de verklaring niet. Tichelaar kan zich niet vinden in een passage waarin de opstellers zouden suggereren dat er een conflict is tussen de islam en de Nederlandse wet.

Taebi zegt dat ook hij doodsbedreigingen ontving nadat hij een kritisch artikel over Wilders had geschreven. "Maar ik heb dat niet aan de grote klok gehangen. Evenmin als het feit dat ik tien jaar geleden van mijn geloof ben afgestapt. Ja, ik ben overtuigd humanist en atheïst, maar dat hoef ik niet zo nodig publiekelijk te maken. Ik vraag me af wat de bedoeling van Jami eigenlijk is." Medestander Peyman Jafari zei bijzonder verbolgen te zijn dat Jami zijn comité juist op 11 september opricht. "Daarmee zet hij moslims schaamteloos neer als terroristen."

Onder de belangstellenden maandagochtend bevonden zich PvdA-kamerlid Samira Bouchibti en SP-senator Anja Meulenbelt. Of Taebi en Jafari vanaf nu altijd gaan reageren op wat Jami zegt, was een vraag die na afloop werd geopperd. "Laat ik dat omdraaien", reageerde Jafari. "Blijven journalisten reageren op alles wat Jami zegt?" Taebi liet zich na afloop in soortgelijke bewoordingen uit. "Ik vraag me af of een volgende idiote uitspraak opnieuw een vrijbrief is voor twintig krantenkoppen."

Jami liet eerder weten dat dinsdag een overkoepelend internationaal comité voor ex-moslims wordt gepresenteerd, waaronder ook een Duits en een Engels comité vallen. "Maar die zijn opgericht door de communistische partijen die tegen de dictatuur in Iran strijden", stelt Jafari. "Dat is een ander motief dan dat van Jami. Die zegt ex-moslims te willen helpen. In Duitsland en Engeland spelen er overduidelijk politieke motieven."

GroenLinks-oudgediende Mohamed Rabbae leidde de bijeenkomst in. "Wij zitten hier met mensen die hun religie hebben verlaten en met mensen die dagelijks met hun religie bezig zijn. Met deze ontmoeting is bewezen dat zoiets kan zonder geweld of dreigementen." Rabbae hoopt dat de Nederlandse samenleving zich niets aantrekt van de polarisatie die Jami in zijn ogen bewerkstelligt. "Vrij zijn kan zonder schofferen", zei hij na afloop van de bijeenkomst. "Een schofterige reactie sluit alle deuren. Met beledigen overschrijd je een grens en dan is een debat niet meer mogelijk."

Taebi en Jafari zeggen dat ze gesteund worden door tientallen, honderden, zo niet duizenden ex-moslims. Dat er maandagochtend slechts een handjevol hen bijstond, zou geenszins betekenen dat ze roependen in de woestijn zijn. "Veel ex-moslim schamen zich er voor om dat publiekelijk te maken. Dat hoeft ook niet. Wij zullen ons voortaan in het debat mengen."

De Vereniging van Imams in Nederland (Vin), waarvan de voorzitter maandagochtend aanwezig was, en de Unie van Marokkaanse Moskeeën in Amsterdam en Omstreken (UMMAO) steunen het geluid tegen Jami. "Vrij zijn in de keuze die je maakt als mens staat hoog in het vaandel in de islamitische levenswijze", zo reageerde een woordvoerder vorige week. "Dat geldt dus ook voor de keuze voor een bepaalde geloofsovertuiging. Gelukkig wordt dat door ons Nederlandse rechtssysteem ook gewaarborgd en dat moeten wij koesteren."

Behnam Taebi is docent techniekfilosofie aan de TU Delft, publicist en lid van de SP. Peyman Jafari is politicoloog en onder meer actief voor de Internationale Socialisten. Naast de voorzitter van de Vin zat ook een bestuurder van de UMMAO maandagochtend zij aan zij met het tweetal. De moskee El Ouma wilde door de deuren te openen voor de bijeenkomst laten zien dat in de moskee zowel gelovigen als ongelovigen welkom zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden