Ex-minister Rwanda hoort vonnis wegens volkerenmoord

Vrouw gaf leiding aan Hutu-milities

Precies tien jaar begon het proces tegen de Rwandese ex-minister Pauline Nyiramasuhuko vanwege haar rol in de volkerenmoord van 1994. Toen werden in een periode van honderd dagen 800.000 Tutsi's en gematigde Hutu's vermoord. De meeste moorden werden gepleegd door twee extremistische Hutu-milities.

Vandaag hoort Nyiramasuhuko (65) welk vonnis ze krijgt van de rechters van het Rwanda-tribunaal in de Tanzaniaanse hoofdstad Arusha. Ze is de eerste vrouw die voor een hof van de Verenigde Naties is aangeklaagd wegens misdaden tegen de menselijkheid en aanzetten tot verkrachting.

Tijdens de genocide was Nyiramasuhuko minister van gezins- en vrouwenzaken in de regering van de omgekomen Hutu-president Juvénal Habyarimana. Dat maakt de aanklacht dat ze duizenden militieleden zou hebben aangezet tot verkrachting van (voornamelijk Tutsi-)vrouwen en meisjes des te opmerkelijker.

Toen Habyarimana's opvolger, interimpresident Theodore Sindikubwabo, opriep om de Rwandese Tutsi's uit te roeien, zou Nyiramasuhuko gehoorzaamd hebben. Volgens de aanklagers stond de politica aan het hoofd van de zogeheten 'pacificatie-campagne', een eufemisme voor het vermoorden van Tutsi's.

In de zuidelijke universiteitsstad Butare zou Nyiramasuhuko een val hebben opgezet. Ze zou inwoners tijdens de gewelddadigheden naar een stadion hebben gelokt, waar ze voedsel en onderdak zouden krijgen. Maar in werkelijkheid werden ze daar gemarteld, verkracht en vermoord door Interahamwe, de belangrijkste Hutu-militie. "Voordat je de vrouwen vermoordt, moet je ze verkrachten", zou Nyiramasuhuko tegen de militieleden gezegd hebben.

In wat het 'Butareproces' is gaan heten, staat behalve Nyiramasuhuko ook haar zoon Arsene Shalom Ntahobali terecht wegens genocide, misdaden tegen de menselijkheid, verkrachting en andere schendingen van de Conventies van Genève. Ntahobali was student tijdens de genocide en de jongste verdachte van het Rwandatribunaal. Hij zou rechtstreeks orders van zijn moeder hebben opgevolgd en ook zelf Tutsi-vrouwen hebben verkracht.

Verder behoren twee ex-gouverneurs van Butare (Sylvain Nsabimana en Alphonese Nteziryayo) en twee voormalige burgemeesters (Joseph Kanyabashi en Elie Ndayambaje) tot de 'Butare six'. Ook zij zouden zich schuldig hebben gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid.

De aanklagers hebben de maximale straf van levenslang geëist tegen alle zes. Alle verdachten hebben alles ontkend.

Hoe de uitspraak ook zal luiden, dit proces is nu al historisch; Nyiramasuhuko, haar zoon en de vier andere verdachten hebben in totaal bijna twee jaar van hun leven in de rechtszaal doorgebracht. Het 'Butare proces' heeft 726 zittingen gevergd, de aanklagers hebben 59 getuigen opgevoerd en de verdediging liet 130 mensen getuigen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden