Ex-dissident Wolf Biermann blijft ook als ereburger goed voor een rel

Niets staat het Berlijnse ereburgerschap van ex-dissident Wolf Biermann meer in de weg. De politieke ruzie eromheen past wel bij de dwarse dichter en zanger.

Twee maanden terug stelde de CDU’er Uwe Lehmann-Brauns voor om Biermann ereburger te maken. De in Berlijn regerende partijen SPD en Linkspartij wezen dat af. Daarmee was Biermanns ereburgerschap een politieke kwestie geworden. Onder druk van politici uit de Bondsdag draaide de Berlijnse SPD dinsdag bij. Daarop verklaarde de Linkspartij dat ze zich in de Berlijnse raad van stemming zal onthouden.

Biermann is de zoon van een joodse communist die in Auschwitz is vermoord. In 1953 verhuisde hij, 17 jaar oud, uit overtuiging van Hamburg naar de DDR. In 1965 kreeg hij daar vanwege zijn kritische liederen een verbod om op te treden en platen uit te brengen. Sindsdien bracht hij zijn liederen alleen nog thuis ten gehore. Zijn huis in Berlijn werd een verzamelplaats van dissidenten.

Een enkele keer mocht hij van de DDR-autoriteiten optreden in West-Duitsland. In november 1976 kritiseerde hij tijdens een concert in Keulen zowel de DDR als de Bondsrepubliek. De DDR ontnam hem toen zijn staatsburgerschap. Sindsdien woont hij weer in Hamburg.

Biermanns ’uitburgering’ liet diepe sporen na in het culturele leven van de DDR. Leidende kunstenaars als schrijfster Christa Wolf en theatermaker Heiner Müller protesteerden. De autoriteiten reageerden met verscherpte repressie. Veel kunstenaars zijn toen naar West-Duitsland verhuisd. Anderen werden net als Biermann ’uitgeburgerd’.

Ook in West-Duitsland bleef Biermann een controversiële figuur. Van communisme en socialisme wilde hij na enige tijd niets meer weten. „Maar ik blijf hopen op een maatschappij zonder uitbuiting”, zei hij onlangs in Der Spiegel. „En dan doet het er niet toe of men dat nu communisme noemt of kwarktaart.”

Biermann heeft de Berlijnse coalitie van de SPD en ex-communisten altijd scherp veroordeeld. Ook dat was een reden voor de coalitiepartijen om afwijzend te reageren op zijn ereburgerschap. Voor de Linkspartij kwam daar nog bij dat Biermann een verklaard voorstander was van militair ingrijpen in Kosovo en Irak.

Even was het de vraag of Biermann het ereburgerschap wel zou willen ontvangen uit handen van de rood-rode regering. Via zijn advocaat heeft de liederenmaker laten weten dat hij de onderscheiding gaarne aanvaardt. Die advocaat is de Berlijnse CDU’er Lehmann-Brauns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden