Even vergeten dat je vluchteling bent

Talentenjacht reportage Tieners uit vluchtelingenkampen in Iraaks Koerdistan streden de afgelopen weken om een finaleplek bij Refugees got Talent. 'Je laat je talent niet zomaar achter.'

Eén keer mochten ze meedoen, daarna moeten ze het vergeten van hun ouders, vertelt Rosbi Abdelaziz (17) vlak voordat ze het podium opgaat met haar vier vriendinnen.

Hun groepje ABCD (AnyBody Can Dance) is een van de tien finalisten bij Refugees got Talent, een initiatief van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in het Iraaks-Koerdische Arbat Camp.

"Nu ben ik nog zeventien, straks een grote meid", legt ze uit in simpel Engels, en haar vier gehoofddoekte vriendinnen knikken instemmend. Afkomstig uit verschillende delen van Koerdisch Syrië ontmoetten ze elkaar in het kamp, en lieten zich meeslepen in Abdelaziz' liefde voor de Indische dans - afgekeken van de Bollywoodfilms op de Arabische satellietstations.

Ondanks de bezwaren van vaders, die voor de eer van hun dochters vrezen in de conservatieve gemeenschap, maar geholpen door moeders, konden ze hun dans-act op het podium brengen. Vier met hoofddoek, en Abdelaziz als middelpunt met zwaaiende lange haren.

"Ik voel me gelukkig als ik dans", zegt ze. Dat zijn de momenten dat ze kan vergeten hoe ze met haar familie de burgeroorlog in Syrië ontvluchtte, en al weer twee jaar een eenkamerhuisje deelt in het kamp buiten de tweede stad van Iraaks Koerdistan, Sulaymaniya.

Overlevers

"Het leven gaat door in het kamp", licht de 14-jarige Arzhin Faruda toe, die in zijn haar een figuur heeft laten scheren naar het voorbeeld van een Amerikaanse breakdancer van wie hij de naam is vergeten. "Dat wil ik laten zien. Je laat je talenten niet zomaar achter."

"We willen laten zien dat vluchtelingen goed zijn", vult zijn maat Zana Faris Silo aan. "Ik wil hier een toekomst in." Met jongens uit hun kamp vormen ze B Boyz, ze hebben een breakdance-act ingestudeerd.

Anders dan de meisjes krijgen zij alle steun van hun ouders. Als de Libanese presentator Neshan Der Haroutiounian van satellietkanaal MBC onder de volle maan een show met veel technische haperingen presenteert, filmen ze trots hun verrichtingen terwijl het publiek joelt en klapt. Achter de tafel voor het podium zit een jury van lokale bekendheden, onder voorzitterschap van de Koerdische zanger Dyari Qaradaghi.

De tien finalisten zijn uit 65 kandidaten gekozen tijdens voorrondes in verschillende kampen in de provincie Sulaymaniya, legt kampcoördinator Marco Rotunno van de UNHCR uit. Hij wilde wat doen voor de vluchtelingen, "vooral met tieners, die worden snel vergeten."

Zijn baas, het hoofd van de UNHCR in Irak, Bruno Geddo benadrukt: "Vluchtelingen zijn overlevers. Ze hebben wil, energie en motivatie. Hoe meer ze hun talenten laten zien, hoe meer ze actieve leden van de samenleving worden en welkom zijn." Hij herinnert eraan dat het aantal vluchtelingen en ontheemden in de wereld is toegenomen tot 65 miljoen.

Voor de camera's van Koerdische tv-kanalen, waarvan een aantal een deel zelfs live uitzendt, en onder begeleiding van een professionele band, volgen de kandidaten elkaar op: verschillende dansgroepen met Koerdische dansen, een saz-speler, een zanger, zangeresjes. Als een 12-jarige vals zingt, is het commentaar van de jury dat ze "als ze later groot is een grote zangeres zal worden".

De B Boyz sluiten de rij, met een snelle act die veel bijval oogst. Maar als de jury haar topdrie bekendmaakt, ontbreken ze, want die kiest vooral voor traditioneel en Koerdisch. Zanger en saz-speler Mzgil Ahmad uit de op IS heroverde stad Kobani, die symbool staat voor de Koerdische strijd, wint, en een Koerdische dansgroep wordt derde.

Tot hun uitgelaten vreugde veroveren de meisjes van ABCD toch een tweede prijs. Misschien is dat alsnog voldoende om hun ouders overhalen dat ze mogen doorgaan met dansen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden