Even niet tussen de grijze hoofden

Rooms-katholieke jongeren uit de hele wereld reizen dezer dagen af naar Toronto, Canada. Daar beginnen op 23 juli de Wereldjongerendagen 2002. Dat betekent zes dagen bidden, discussiëren en zingen. Jongeren gaan erheen om geloofsgenoten te ontmoeten én voor de paus. ,,Het mooiste moment is als zo'n hele massa stil wordt in gebed.''

Vanuit ons land vliegen ruim zeshonderd jonge parochianen de oceaan over voor de Wereldjongerendagen (WJD). Zeker drie bisschoppen én kardinaal Simonis reizen mee. Bij de vorige Wereldjongerendagen, in het Heilig Jaar 2000 in Rome, waren ongeveer 1300 Nederlanders van de partij.

Voorheen gingen bisdommen, bewegingen als Focolare en jongerenverenigingen ieder op eigen gelegenheid. Maar na de editie in Rome besloten ze de handen ineen te slaan. ,,Een klein wonder'', zegt Annemarie Latour van rk jongerenvereniging ResponZ, een van de organiserende clubs. ,,De reisafstand zal de drempel wel verlaagd hebben.'' Het motto is dit jaar Follow me!, en het gezelschap is bont: ,,Van iemand met paars haar tot iemand die zo het klooster in kan.''

De eerste aanmelding voor Toronto staat op naam van Matthijs de Vries uit Emmen. Zijn vrienden verrasten hem met deze inschrijving; zelf was hij ernstig ziek. Dit zijn de tweede Wereldjongerendagen bezoekt. De eerste keer kwam hij tot geloof. ,,Ik was zoekende en ik ging met een jongerenvereniging naar de WJD in Rome. De sfeer was daar zo open en gelukzalig. Zoveel mensen met hetzelfde geloof, dat gaf voor mij de doorslag. Terug in Nederland heb ik me laten dopen.''

Sinds de WJD in Parijs, in 1997, lééft het internationale festival onder Nederlandse katholieke jongeren. Latour was er toen voor het eerst bij. ,,Een paar uur in de bus en je zat in Frankrijk. Bovendien was zeshonderd gulden voor twee weken Parijs wel erg goedkoop. Drie jaar later was Rome ook nog wel te doen. Nu is ondanks de grotere afstand en de hogere prijs het aantal deelnemers vrijwel gelijk gebleven.''

Uit een webenquête van de rk kerk blijkt de 'ontmoeting' met andere festivalgangers voor de meeste Nederlandse deelnemers bovenaan te staan. Dat geldt ook voor Mirjam Brouwer uit Wageningen. In Rome was ze deelnemer, nu is ze groepsbegeleidster. Het festival is voor haar een 'onwezenlijke' ervaring. ,,In Nederland zitten jongeren in de kerk vaak in hun eentje tussen de grijze hoofden. Op de WJD ontmoet je zoveel jongelui die allemaal met het geloof bezig zijn. Het mooiste moment is als zo'n hele massa stil wordt in gebed.''

De aanwezigheid van Paus Johannes Paulus II staat in de enquête op een goede tweede plaats. ,,De paus wordt meer als bonus gezien'', zegt Latour. ,,Hij is een soort ere-jongere. Er mogen geen ouderen op de WJD komen, alleen de paus.'' Dat hij daadwerkelijk komt, staat voor haar buiten kijf. ,,Op de WJD gaat de paus niet beknibbelen. Tijdens de avondwake in Rome straalde hij helemaal. Toen er gospelmuziek werd gezongen, begon hij mee te waven. De jeugd inspireert hem om het nog even vol te houden.''

Het bisdom St. Catharines, met de Niagara Falls, biedt de Nederlandse ploeg tot de start van de WJD in Toronto onderdak. Daar kunnen de jongeren door eucharistievieringen en 'gebedsmomenten' alvast spiritueel voorproeven. Ze logeren bij gastgezinnen. Overigens zijn die families tot in detail gescreend, vanwege de meer dan ooit aanwezige angst voor aanklachten.

De aartsbisschop van Toronto, kardinaal Ambrozic, opent de Wereldjongerendagen. Daarna breekt het Youth Festival los, met catechese, diaconie, massale stadionbijeenkomsten, concerten en ethische discussies. Zaterdag 27 juli gaan de WJD-gangers op pelgrimstocht. Ze lopen dan tien kilometer naar Downsview Park waar de paus voorgaat in een avondwake. Daarna overnachten ze in het park.

Voor Latour is de wake het hoogtepunt. ,,De saamhorigheid, jongeren uit zoveel landen die getuigen van hun geloof, de kaarsen die iedereen aansteekt. Uniek om al die lichtjes te zien over de velden. Zelfs het overnachten is speciaal. Dat zal bikkelen worden. Maar ook dan ben je met z'n allen.''

De Canadese organisatie heeft het te verwachten bezoekersaantal al een paar keer bijgesteld. Eerst werden zo'n 750000 jongeren verwacht, maar in april werd dat cijfer verlaagd naar 450000. Een paar weken vóór de start hebben zich er nog maar tweehonderddduizend aangemeld. Een financiële strop dreigt: het tekort kan volgens de organisatie oplopen tot 25 miljoen dollar.

Als een van de redenen voor de tegenvallende bezoekersaantallen noemen de organisatoren de afnemende reislust na de aanslagen van 11 september. Ook het restrictieve beleid van de Canadese regering speelt een rol. Tot nu toe zijn zo'n zesduizend jongeren toegangsvisa geweigerd, vooral afkomstig uit de Dominicaanse Republiek, Haïti, Colombia, Oeganda en Soedan. Vanuit Nederland gaan voor het eerst negen gehandicapten mee naar de Wereldjongerendagen. Zij doen, weliswaar met extra begeleiding, zoveel mogelijk mee aan het reguliere programma. Mayke Vonhögen uit Gorinchem is een van de initiatiefnemers. ,,Zeker zeven mensen van deze groep hadden individueel nooit naar Toronto gekund. Sommigen hadden de moed al opgegeven om ooit nog eens bij de WJD te zijn.''

Hoewel de paus er veel bewonderaars heeft, zullen op de WJD ook kritische geluiden klinken. Tegen het pauselijke verbod op seks voor het huwelijk protesteert een actiegroep door gratis condooms uit te delen. Ook de jongeren zelf zijn volgens Latour kritisch genoeg om bijvoorbeeld het priesterschandaal aan de kaak te stellen. ,,Het heersende beeld van een soort fanclubdag met jongeren die 'leve de paus' juichen, klopt niet.''

De Katholieke Universiteit Nijmegen onderzoekt dit jaar de religieuze belevingen van de Toronto-gangers. Voor, tijdens en na de WJD worden de jongeren ondervraagd over hun belevenissen en ervaringen.

Aan contact met andere rooms-katholieke jongeren ná de WJD is veel behoefte volgens Latour. Een Alpha-cursus moet na thuiskomst voorkomen dat de jongelui in een gat vallen. ,,Het zijn dit soort evenementen die de kerk moeten versterken.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden