Even leek Kirgizië een echte democratie te worden

De broer van de verdreven Kirgizische ex-president Koermanbek Bakijev is ontsnapt uit de gevangenis. Achmat Bakijev zat vast voor het aanstichten van etnisch geweld kort nadat zijn broer Koermanbek in april 2010 was afgezet. De ontsnapping kan de onrust terugbrengen in Kirgizië, dat in december voor het eerst een democratische machtsoverdracht meemaakte.

President Koermanbek Bakijev werd in april 2010 verjaagd, na volksprotesten tegen zijn corrupte regime. Hij vluchtte naar Wit-Rusland. Kort daarna braken in het zuiden, met name in de stad Osj, heftige ongeregeldheden uit tussen etnische Kirgiezen en Oezbeken - een belangrijke minderheid in het land. Er vielen honderden doden.

De broer van de ex-president, Achmat Bakijev, zou provocaties hebben georganiseerd en het geweld hebben aangewakkerd. Hij werd opgepakt, kreeg ruim zeven jaar, maar verdween dit weekeinde uit een ziekenhuis waar hij werd behandeld voor een longontsteking.

Kirgizië leek juist een relatief normale democratie te worden. Dat is bijzonder in Centraal-Azië, dat verder alleen autoritair bestuurde landen kent. Vorige maand won de gematigde Almazbek Atambajev het presidentschap, eerder was de grondwet hervormd om de macht van het staatshoofd in te perken ten gunste van het parlement.

Atambajev leek ook de regionale spanningen in het land te verminderen. In Osj en de rest van het armere zuiden heerst vanouds wantrouwen jegens politici in het rijkere noorden en de hoofdstad Bisjkek. Juist deze zondag waren er verkiezingen in Osj, waarbij de zittende burgemeester (Melis Myrzakmatov) won. Deze man werd ooit benoemd door Bakijev, wist met spierballenvertoon van aanhangers en bodyguards diens val te overleven, en ageert nu geregeld tegen het centrale gezag. Zo zei hij in november dat de politie in Osj niet onder het ministerie van binnenlandse zaken in Bisjkek mag vallen. Hij eist, net als andere belangrijke zuidelijke politici, dat de regering en de president opstappen.

Tot nu toe gingen Atambajev en zijn regering geduldig met de zuidelijke politici om, maar niet zeker is dat dit zo blijft. Er bestaat nu ook de kans dat de ontsnapte Achmat Bakijev hernieuwd gaat stoken.

Kirgizië staat ook al onder grote druk van Rusland, waarvan het financieel afhankelijk is. Moskou wil bijvoorbeeld dat een Amerikaanse basis in Kirgizië wordt opgedoekt, wat in 2014 vrijwel zeker zal gebeuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden