Even leek de Syrische burgeroorlog voorbij, nu dreigt de strijd in Idlib te eindigen in een humanitaire ramp

Bombardement op het dorp Basamis in de Idlib-provincie. Beeld AFP

In de Syrische provincie Idlib is de oorlog weer opgelaaid. Wordt dit de beslissende strijd om het laatste rebellenbolwerk?

In Syrië leek het even alsof de burgeroorlog voorbij was. Maar de frontlinies zijn, na een jaar van betrekkelijke rust, weer volop in beweging. Op sociale media verschijnen zoals vanouds beelden van helikopters die vatenbommen neerwerpen op steden, van ingestorte ziekenhuizen en scholen, en van opstandelingen die met antitankraketten militaire voertuigen opblazen. Wel zijn de strijdende partijen nu beter getraind en bewapend.

De gevechten vinden plaats in en rondom de provincie Idlib, het laatste gebied in Syrië waar jihadisten en rebellen de dienst uitmaken. Het bleef in dit gebied relatief rustig nadat Turkije (dat de opstandelingen steunt) en Rusland (de bondgenoot van Assad) een deal hadden gesloten in 2018. Maar de wapenstilstand stortte onlangs in na een reeks aanvallen van jihadisten en rebellen op het regeringsleger.

Beeld Sander Soewargana

Burgers gevlucht

De Russische en de Syrische luchtmacht voerden de afgelopen dagen de zwaarste luchtaanvallen uit in lange tijd. Sinds 30 april zijn al 69 burgers omgekomen en minstens 41 opstandelingen, aldus het in Londen gevestigde Syrische Observatorium voor Mensenrechten. Bij de bombardementen zijn ook verschillende scholen en ziekenhuizen getroffen.

In Idlib wonen volgens schattingen van de Verenigde Naties zo’n drie miljoen mensen. De VN roept alle partijen op om zich weer aan het bestand te houden. Door de gevechten zijn meer dan 150.000 burgers gevlucht, met name richting de Turkse grens.

De belangrijkste groepering in Idlib is het jihadistische Hayat Tahrir al-Sham (HTS), dat is voortgekomen uit de Syrische tak van Al-Qaida. De terreurbeweging, die in januari alle andere jihadisten en rebellen verjoeg uit grote delen van Idlib, kondigde deze week aan dat het iedere poging van het Syrische leger om Idlib binnen te vallen zal beantwoorden met ‘staal en vuur’. De militaire commandant van HTS, Abu Khaled al-Shami, liet weten dat de strijd ‘beslissend’ zal zijn en dat de groepering ‘alle middelen zal gebruiken, waarmee zij de vijand zal verrassen’.

Geharde jihadisten

Analisten vrezen dat de strijd bijzonder bloedig wordt en zal resulteren in een humanitaire catastrofe. Er zijn duizenden geharde jihadisten actief en die kunnen niet meer uitwijken naar andere gebieden in Syrië, als ze verliezen. Idlib is het laatste gebied dat zij in handen hebben en dus zullen de jihadisten en rebellen des te gemotiveerder zijn om te vechten.

Het Syrische leger is tegelijkertijd extra gemotiveerd om deze strijd te winnen omdat deze het sluitstuk kan worden van de opstand die in 2011 begon. Het regeringsleger stuitte deze week op zwaar verzet toen het een aantal dorpen probeerde in te nemen. Het regime kreeg weliswaar drie dorpen in handen, maar leed tegelijk hevige verliezen.

Volgens de rebellen hebben het ­Syrische regime en Rusland als eerste doel om de twee belangrijkste snel­wegen in Idlib te heroveren. De wegen, die dwars door rebellengebied lopen, vormen de verbinding tussen Aleppo en de provincies Hama en Latakia. Als het leger de snelwegen in handen krijgt, dan betekent dat een economische impuls voor de regering in Damascus en een grote stap in de herovering van Idlib.

Lees ook: 

Na de val van het kalifaat zijn meer Nederlandse jihadgangers opgedoken

Het aantal Nederlandse Syriëgangers in Koerdische kampen is opnieuw toegenomen. Het gaat nu om zo’n 55 volwassenen (waarvan driekwart vrouw) en 85 kinderen met een Nederlandse link.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden