Even een lofzang op het pietepeuterig puzzelen

Het vertalen van Latijn en Grieks moet de hoofdmoot blijven op het gymnasium.

Het is droevig gesteld met de jongste –voorlopige– ontwikkelingen rond de klassieke talen. Er is een voorstel gelanceerd om de vertaling af te schaffen en Grieks en Latijn tot één cultuurvak samen te smeden. Zelfs een organisatie als VCN (Vereniging Classici Nederland) stelt in haar winterbulletin dat we de kant van dat nieuwe vak GLTC (Griekse Latijnse Talen en Culturen) uit moeten gaan. Dat gaat dan betekenen dat leerlingen de talen Grieks en Latijn met vertaling ernaast aangeboden krijgen. Droevig, die steek in de rug vanuit de eigen gelederen.

Ik begrijp het niet, die typisch Nederlandse reflex tot versimpeling wanneer een schoolvak of een studie te moeilijk blijkt. We passen toch ook niet de afstand van de Elfstedentocht aan, opdat meer mensen deze kunnen uitrijden?

Er is maar één manier om het gymnasium op termijn te behouden: handhaaf de klassieke talen als taalvakken. Zie taal en taalverwerving als doel, niet als middel.

Grieks en Latijn zijn moeilijk, jazeker. Ze vergen inspanning, inderdaad. Dat is nu net het mooie, het uitdagende en het intellectuele ervan! Langzaam lezen, pietepeuterig puzzelen en diep doordenken van elk woord en elke zin, daar gaat het om.

Niet elke middelbare scholier is tot dat puzzelen met Latijn en Grieks in staat of heeft daar zin in. Nou en? Waarom mogen vakdocenten niet gewoon –noem het elitair– blijven beweren dat het gymnasium alleen voor de besten is? Waarom niet domweg accepteren dat niet iedereen tot die besten behoort? Zo is het toch?

Ik zie niet wat het probleem is om de vele leerlingen die niet met dit type onderwijs uit de voeten kunnen, te laten kiezen voor een andere opleiding dan het gymnasium. Niemand houdt deze jongens en meisjes tegen en er is keus genoeg in opleidingen.

Leerlingen zijn niet te motiveren voor de taaie vakken Latijn en Grieks, als daar de nadruk blijft liggen op vertalen, heeft de verkenningscommissie gesteld. Wat een aperte kolder. Leerlingen willen misschien voor een dubbeltje op de eerste rang zitten en daar zit mogelijk het probleem.

Leerlingen die kiezen voor een gymnasiale opleiding, dienen ervan doordrongen te zijn dat ze zich daarvoor moeten inspannen. Het gaat niet vanzelf. Het is bij tijden buffelen. Wie slim genoeg is en bereid die inspanning op zich te nemen, verdient daarmee het mooiste middelbare schooldiploma dat ons land kent. Dat moeten we niet aantasten door deze vakken tot een slap aftreksel van het echte werk te maken. Het gymnasiumdiploma zou devalueren en dat doet de echt slimme leerlingen tekort.

Natuurlijk is het een belangrijke en ook dankbare taak van de docent, de leerling tot het voor een gymnasiumdiploma wenselijke gedrag te motiveren. Daarvoor zijn bij docent en leerling enthousiasme en geduld nodig. Ook op onze school – een scholengemeenschap met gymnasium - vallen tijdens het gymnasiumtraject leerlingen af, omdat de vakken te moeilijk blijken te zijn. Jammer, maar begrijpelijk. Ze hebben gelukkig toch een nipje klassieken kunnen nemen.

Daar staat tegenover, dat bij ons op school ook tussen de 20 en 30 procent van de leerlingen het aandurft beide vakken te kiezen in het eindexamen. Dat is schitterend. Daar doe je het als docent klassieken toch voor. Ik ben niet van plan mij deze vakken in hun huidige vorm te laten afpakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden