Even Apeldoorn bellen, dat helpt altijd

Hilversum weet: wie reuring wil, moet even Apeldoorn bellen. Apeldoorn is het enige instituut dat we nog vertrouwen. Alle andere - politiek, wetenschap, rechterlijke macht, geestelijkheid en medici - hebben te lijden onder schandalen, corruptie en incompetentie. Slechts naar één luisteren we nog echt: Mr. Pieter van Vollenhoven. Dat weet hij en daarom durft hij. "Verslaafde, zwakbegaafde of psychisch gestoorde ouders moeten verplicht aan de anticonceptie", zei hij in 'Zembla'. "Ik vind dat er zo gedacht mag worden." Heel slim van de Vara om de laatste overlevende van de mediacratie een steen in de vijver te laten werpen.

Zijn lidmaatschap van het Koninklijk Huis geeft hem iets van een hogere orde. Net of de koningin op de achtergrond een woordje meespreekt. Van Vollenhoven staat buiten de normale gezagsstructuur en juist daarom kijken we tegen hem op. Zijn oud-voorzitterschap van de Onderszoeksraad voor Veiligheid geeft hem een air van onaantastbaarheid. Hij sprak in 2006 over de Schipholbrand en twee ministers traden af. Hij nam het op voor de klokkenluiders, vorig jaar bij de Vara, en waarschuwde: "Je hoeft niet helderziend te zijn om te weten dat de maatschappij helemaal niet om de waarheid staat te springen, zeker als die haar niet bevalt."

Zijn laatste onderzoek ging over 27 zwaar mishandelde kinderen, van wie sommigen stierven. In 'Zembla' zei hij: "Mensen zullen denken: anticonceptie gaat te ver. Dat zeg je makkelijk als je de werkelijkheid niet kent. Voor mij was de problematiek ook een eyeopener. Je ziet dat je die ouders moet helpen, want ze hebben zichzelf niet in de hand." Een kinderrechter, een forensisch arts en een hulpverlener vielen hem bij, maar Van Vollenhoven had het voortouw.

Een meisje kwam in beeld, Stefanie, kind van een verstandelijk beperkte moeder. Ze werd uit huis geplaatst omdat haar moeder het niet meer aankon. Toen ze terugkwam, kreeg Stefanie huisarrest en moest ze als tienjarige voor twee andere kinderen zorgen. Moeders nieuwe vriend was aan de drank. Een maatschappelijk werkster, zelf dochter van zwak begaafde ouders, vertelde over het intense geestelijk en lichamelijk lijden in dergelijke gezinnen. "Kinderen worden tegen de betonnen muur gesmeten of met messen achtervolgd." Jaarlijks sterven op deze manier naar schatting vijftig kinderen. "Het gaat om het belang van het kind, niet om dat van de ouder", vermaande Van Vollenhoven.

De steen die hij wierp, trok wijde kringen. Is het niet gevaarlijk, is het geen eugenetica? vroeg de 'Zembla'-verslaggever zich af. In RTL Nieuws verklaarde SP-Kamerlid Nine Kooiman zich meteen tegen. "Waar ligt de grens? Wanneer ben je een slechte ouder?" 'Nieuwsuur' wijdde een heel debat aan Van Vollenhovens plons in de vijver.

Hoogleraar jeugdbescherming Wim Slot wilde wel eens weten wie zo'n verplichte anticonceptie gaat controleren. Gynaecoloog Tom Schneider was voorzichtig voor. "Eerst op de ouders inpraten, dan overhalen met geld en als niets helpt gedwongen anticonceptie."

Hij was blij dat Van Vollenhoven een taboe had doorbroken, waarmee politiek, rechtspraak en hulpverlening al jarenlang worstelen. Even Apeldoorn bellen, het helpt altijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden