Evangelie van Jezus' vrouw is toch nep, denkt de ontdekker

vervalsing | Wereldwijd trok een papyrussnipper over de vrouw van Jezus de aandacht. De ontdekker van het fragment denkt nu dat het een vervalsing is.

Het veelbesproken papyrusfragment waarop Jezus spreekt over 'mijn vrouw' kan hoogstwaarschijnlijk de prullenbak in. De herkomst van dat fragment is zo dubieus dat het alles weg heeft van een moderne vervalsing, erkent de historica die het vier jaar geleden in handen kreeg.

Karen King van de Amerikaanse Harvard-universiteit trekt die conclusie na het lezen van een artikel in de nieuwste editie van het tijdschrift The Atlantic. Dat beschrijft hoe het is gestuit op de anonieme verzamelaar van wie King het zogenoemde 'Evangelie van de vrouw van Jezus' heeft gekregen. De verzamelaar heeft zo'n schimmig verleden en zijn verhaal bevat zo veel fouten dat het wat King betreft wel erg lastig is om hem te geloven.

Daarmee lijkt een einde te komen aan een periode van constante wetenschappelijke twist. De papyrussnipper, die niet veel groter is dan een bankpas, trok vier jaar geleden direct wereldwijd de aandacht. Hij bevat twee zeer onconventionele passages: 'Jezus zei tegen hen: mijn vrouw...', staat er in oud-Koptisch. En: 'zij zal mijn discipel kunnen worden'.

undefined

Pornoproducent

Terwijl critici de afgelopen jaren wezen op talloze inconsistenties, bleef King er ernstig rekening mee houden dat ze een authentieke oud-christelijke tekst in handen had. Maar nu is ze daar dus niet meer zo zeker van. De man die King het manuscript bezorgde, blijkt Walter Fritz, een Duits-Amerikaanse vijftiger die zich na zijn niet-afgemaakte studie egyptologie ontwikkelde tot zakenman en pornoproducent. Sinds een aantal jaren bestiert hij een webwinkel in historische parafernalia, waaronder antieke documenten. Daar zitten volgens het The Atlantic aantoonbare vervalsingen tussen.

Fritz zou het 'evangelie' ooit van iemand hebben gekocht die inmiddels is overleden. Toen het tijdschrift probeerde zijn claims te checken, bleek dat zo ongeveer ieder detail oncontroleerbaar of onjuist was.

undefined

Da Vinci Code

Een brief uit 1982, die hij bij wijze van certificaat van echtheid naar King had gestuurd, kon onmogelijk echt zijn. Het instituut achter het briefpapier bestond in 1982 nog niet, net zomin als het lettertype. Fritz had niemand die zijn verhaal kon bevestigen. En ja, in zijn mails aan King had hij een heel ander herkomstverhaal verteld. En inderdaad, hij is al jaren gefascineerd door het plan om de 'Da Vinci Code' werkelijkheid te maken. Maar, zo stelt Fritz, dat bewijst toch niet dat ik de papyrus heb vervalst?

De twijfels over Fritz' geloofwaardigheid komen bovenop de inconsistenties die wetenschappers al vonden. Zo bevatte de papyrus zes frasen die ook voorkomen in een ander non-canoniek geschrift: het Thomas-evangelie. Zelfs een spelfout uit dat evangelie dook hier op. Wat historica King betreft wijzen de bevindingen over Fritz 'toch wel duidelijk in de richting van vervalsing'. "Ik had duidelijk geen idee wie deze kerel was", geeft ze toe.

Wie wil volhouden dat het 'evangelie' toch antiek is, heeft daarvoor nog één argument. Scheikundige analyse van het papyrus en de inkt heeft uitgewezen dat die stammen uit de achtste of negende eeuw. Waterdicht is dat argument echter niet, want een goede vervalser kan apparatuur om de tuin leiden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden