Evangelicals houden topoverleg: zijn we meer dan alleen stemvee voor Trump?

September 2016 in Cleveland, Ohio: voorgangers legen Trump de hand op. Beeld AFP

Hoe moet het verder met het evangelicale christendom, nu een grote meerderheid daarvan vierkant achter Donald Trump staat? Een groep van vijftig prominenten is zo bezorgd over de ‘ziel’ van haar beweging dat ze de komende dagen topoverleg pleegt.

Op de Wheaton-universiteit nabij Chicago wil de groep een voorzichtig begin maken aan een nieuw hoofdstuk: terug naar een geloof dat minder draait om politiek en meer om het geloof zelf.

Het is de eerste keer dat uitgesproken voor- en tegenstanders van de president op hoog niveau in gesprek gaan met bekende voorgangers die zich doorgaans op de vlakte houden. Een van die relatief apolitieke figuren is Tim Keller, de predikant van een New Yorkse megakerk wiens boeken ook in Nederland populair zijn. Verder schuiven onder meer de megakerkvoorganger Ed Stetzer en een leidsman van de grote liefdadigheidsorganisatie World Vision aan.

Strikt gezien staat de president niet op hun lijst met gespreksonderwerpen. Maar, zo geeft Doug Birdsall van de missionaire beweging Lausanne toe in de Washington Post, diens presidentschap is wel de ‘elephant in de room’. Ofwel: de aanleiding voor en het onderwerp van het overleg. Birdsall: “Als je googelt op ‘evangelicals’, krijg je Trump. In de ogen van veel mensen draait evangelicalisme niet langer om evangelisatie, of om het evangelie.” Dat moet dus anders.

Voorgangers lopen de deur plat

Trump kreeg bij de verkiezingen 81 procent van de evangelicale stemmen, en nog steeds is 78 procent tevreden, constateerde onderzoeksbureau Pew vorige maand. Conservatieve witte protestanten zijn met miljoenen, en dus is het niet overdreven om te stellen Trump zijn presidentschap goeddeels aan hen te danken heeft. Zelfs het nieuws over zijn affaire met porno-actrice Stormy Daniels heeft daar niets aan veranderd. In het Witte Huis lopen Trumpgezinde voorgangers de deur plat en op tv mogen Trumpdominees regelmatig uitleggen waarom Trumps beleid strookt met de boodschap van Jezus.

Tegenover die mondige fans staan populaire megakerkdominees, tv-predikers, schrijvers en sprekers die zich al een paar jaar opvallend stil houden. Zij weten: kritiek op Trump kan gevaarlijk zijn, zeker als er grote boekencontracten en televisiedeals op het spel staan.

Ondanks Trumps aanhoudende populariteit ontstaat er nu dus toch iets van een discussie. Dat de populaire Keller daar ook aan meedoet, is opvallend. Hij waarschuwde onlangs in een essay dat geloof en politiek dezer dagen wel erg door elkaar lopen, maar laat zich nooit uit over de man in het Witte Huis.

De nadruk op een persoonlijke geloofservaring ‘heeft hedendaagse evangelicals kwetsbaarder gemaakt voor politieke bewegingen die appelleren aan hun eigenbelang’, schreef Keller onlangs diplomatiek in een essay in The New Yorker. “Zelfs wanneer die bewegingen indruisen tegen de bijbelse leer. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om het verwelkomen van immigranten en het helpen van de armen.”

Van 'moreel hoogstaand' naar 'hypocriet'

In de tweede helft van de vorige eeuw raakte ‘evangelical’ in zwang als een manier om aan te geven dat je progressief noch fundamentalistisch was. Nu is het volgens christelijke Trumpcritici vooral een politiek label. Of, in de woorden van Keller: de connotatie van ‘evangelical’ veranderde van ‘iemand die moraal hoog in het vaandel heeft’ naar ‘in de volksmond bijna synoniem voor hypocriet’.

Dat je in de problemen kunt komen als je je expliciet verzet tegen de president, bleek vorig jaar al. De politieke gezant Russell Moore van ’s lands grootste protestantse kerkgenootschap, de Conferentie van Zuidelijke Baptisten, werd toen op het matje geroepen omdat hij in de aanloop naar de verkiezingen bijna wekelijks fel naar Trump had uitgehaald. De miljardair uit New York was een ‘moreel afvoerputje’ en ‘de belichaming van het zedenverval waar wij conservatieven al zo lang voor waarschuwen’, verkondigde Moore aan ieder die het wilde horen.

In de nasleep van de verkiezingen besloot de kerktop tijdens een crisisoverleg dat hij mocht aanblijven, maar de kerk betaalt daar wel een prijs voor. De fanatieke Trumpdominees zetten nu de toon, en de Zuidelijke Baptisten staan politiek aan de zijlijn.

Lees ook: Negeer de ophef en zie: Donald Trump is op weg naar God

Ondanks zijn affaire met een pornoster blijven Donald Trumps talrijke christelijke vrienden achter hem staan. Waarom? Een nieuw boek laat zien: prominente evangelicals vinden Trump lang niet zo onchristelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden