Evangelicale tegencultuur onder jongeren massaler en zelfbewuster

UTRECHT - Er rolt een golf door de massa - dertigduizend jeugdige bezoekers van de EO-jongerendag. Iedereen in de buurt springt even op, met de handen omhoog.

Dit gebaar herhaalt zich verderop, plant zich voort over de tribunes, het Utrechtse stadion Galgenwaard rond. Buurvrouw Rianne (15) doet ook mee. Voor haar is deze zaterdag een verademing: “Wouw, de massa geeft me een kick. Op school en in de buurt denk je vaak dat je de enige bent die gelovig is.” Rianne begrijpt wel waarom er veel meer meisjes dan jongens zijn: “Jongens laten zich makkelijker beïnvloeden. Schoolvrienden vinden je al gauw een sukkel als je christen bent.”

Rianne's vrijgemaakt gereformeerde ouders vinden haar favoriete gospelrock maar niets, maar hebben zich bij haar wansmaak neergelegd, vertelt ze. Via de EO-club Ronduit blijft ze op de hoogte van de nieuwste trends, van de topattractie van vandaag bijvoorbeeld, Wes King. Voor zijn laatste CD las hij 'een stapel theologische literatuur van ruim een meter hoog', meldt het programmaboekje.

“De EO doet niet alleen aan radio en TV, ze organiseert jaarlijks driehonderd evenementen, van de EO-familiedag tot praise-avonden,” zegt EO-coryfee Andries Knevel. “Wij zijn een beweging en we streven naar een actieve achterban van zeshonderdduizend mensen. Volgend jaar willen we de Amsterdamse Arena vullen met vijftigduizend jongeren. Moet lukken. Wie wil het nieuwe Ajax-stadion nou niet van binnen zien?”

In de schaduw van de jongerendag werven tal van evangelische organisaties leden. Wie drie vriendjes op een lijst zet voor het glossy tijdschrift van De Hoop, krijgt een gratis Magnum reuzen-ijsje. Bij 'Ware liefde wacht' tekenen jongeren een 'contract met God': ze beloven zich seksueel te onthouden tot ze getrouwd zijn.

Tear Fund en EO's Ronduit hadden de aan de jongerendag voorafgaande 'Nacht zonder dak' georganiseerd. Op een veld bij het stadion brachten vijfhonderd jongeren de nacht door in zelfgebouwde hutjes van plastic en karton. Er traden gospelmuzikanten op en er was film. Wie lekkere trek had kon er gevulde koeken kopen. De persinformatie over het doel van de nacht: “Op die manier kunnen zij zich inleven in de situatie van Soedanese oorlogsvluchtelingen.”

In de jaren zeventig vormden de hippies een tegenbeweging, in de jaren tachtig de krakers. De conservatieve jaren negentig lijken de evangelische jongeren voort te brengen - door de EO tot massale tegenbeweging omgesmeed. EO-jongeren zetten zich af tegen bijna algemeen geaccepteerde waarden als 'seks voor het huwelijk is prima' en 'geld maakt best gelukkig'. Leidraad is een conservatieve, missionaire uitleg van de Bijbel, die onder het motto 'back to the basics' centraal staat vandaag. Spreker Herman Selderhuis: “Al die mensen die hier vandaag niet zijn en die het verder ook helemaal geen hol interesseert wat wij hier met elkaar doen, ook die mensen heeft God lief. Maar wie zegt ze dat? Dat doen wij. Want als je zonder Jezus Christus leeft, is het voordat je het weet voorgoed met je voorbij.” Selderhuis weet dat 'Jezus Christus ook helemaal voor jouw alleen wil sterven'.

De massa trakteert 'Henkie' Binnendijk (62) op spreekkoren en enthousiast applaus. “Als wij met zo'n grote groep jonge mensen Jezus zijn gang laten gaan, dan moet leeg Nederland dat wel merken. Want er moet wat gaan veranderen op jouw school, op jouw werk, in het gezin, in de maatschappij, in heel Nederland. Wij hebben mensen nodig die zich volkomen aan Jezus overgeven. Er komt een tijd dat er zoveel van ons zijn dat God zegt: 'Nou is het genoeg. Nou trekken we de gordijnen open en openen we de hemel'. ”

Voortdurend wordt Binnendijk onderbroken door gejuich. Hoe verklaart hij zijn populariteit? “Ik ben altijd stiknerveus als ik moet optreden. Al zit er een showaspect aan, ik ben wel authentiek, en dat voelen ze. Ik houd verschrikkelijk veel van jongeren van rond de twintig. Die zijn volwassen maar nog niet uitgekristalliseerd.” Binnendijk beklaagt zich over de houding van leraren godsdienst en maatschappijleer op middelbare scholen. “Zij dagen leerlingen die christen zijn voortdurend uit om zich in de klas voor hun absurd gevonden geloof te verantwoorden.”

De evangelische beweging is conservatief in haar boodschap maar modern in de vormen die ze kiest, terwijl het bij vrijzinner christenen precies andersom is. Kan Binnendijk dit verschil verklaren? Binnendijk, die bestrijdt dat zijn boodschap conservatief is, zegt: “Ik ga iedere zondag naar de Nederlands hervormde kerk. Daar zitten ze muurvast in de oude vormen. Ze staan mijlen ver van de maatschappij: een religieuze happening in een voetbalstadion is voor hen een gruwel. De kerken lopen leeg en wie overblijft, zweert bij het geluid van het vertrouwde orgel. De evangelische beweging is wel constant op zoek naar nieuwe manieren om de boodschap op een bij de tijdse vorm gestalte te geven. Bovendien is onze boodschap helder en duidelijk. Dat draagt bij aan ons succes. Maar uiteindelijk is het Jezus, die ons succesvol maakt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden