Evacuatieplan voor migranten in Libië

Beeld AFP

De Franse president Macron nam het voortouw: hij stelt voor om migranten in Libië te evacueren.

Opnieuw lanceert de Europese Unie een plan rondom migratie. Dit keer samen met de Afrikaanse Unie. Duizenden migranten die in Libië vastzitten, moeten op korte termijn terug naar hun land van herkomst worden gebracht.

De toekomst van Afrikaanse jongeren zou eigenlijk centraal staan op de Europees-Afrikaanse top die afgelopen week in Abidjan werd gehouden. Maar de ongeveer tachtig Europese en Afrikaanse leiders die naar Ivoorkust waren afgereisd, leken vooral geïnteresseerd in migratie.

Daarbij wist de Franse president Emmanuel Macron de aandacht op zich te richten als voortrekker van een ‘urgent evacuatieplan’ van migranten die in Libië zijn komen vast te zitten.

Vrijwilligheid

Nog voor het eind van het jaar moeten duizenden van hen de mogelijkheid hebben vrijwillig terug te keren. Verder zijn concrete militaire- en politieacties nodig om criminele smokkelnetwerken te ontmantelen, liet de Franse president weten.

Maar wie die acties moet uitvoeren bleef onduidelijk. Macron zou daarbij geen buitenlandse troepen in gedachten hebben, zei hij tegen zender France 24.

Een reportage van CNN lijkt als katalysator te hebben gediend voor de nieuwe Europese en Afrikaanse voornemens. Op beelden die vorige maand werden uitgezonden, is te zien hoe jonge Afrikaanse mannen in Libië voor een paar honderd dollar worden verkocht als arbeidskrachten.

De internationale organisatie voor migratie berichtte afgelopen voorjaar al over moderne slavernij in Libië. Ook verschillende mensenrechtenorganisaties brachten de mishandeling en uitbuiting van migranten in kaart.

De Libische premier Fayez al-Sarraj, die door de VN wordt gesteund, zou hebben beloofd de internationale organisatie voor migratie (IOM) toegang tot de detentiecentra te verlenen. Migranten die daar vastzitten krijgen dan de mogelijkheid om vrijwillig met hulp van deze organisatie terug naar huis te gaan.

Geen grip

Een kamp bij Tripoli waar zo’n 3800 migranten vastzitten heeft daarbij prioriteit. Maar door heel Libië bestaan tientallen detentiecentra. Op veel daarvan, die door milities worden geleid, hebben de Libische autoriteiten helemaal geen grip.

Een ander obstakel voor het uitvoeren van de evacuaties is het ontbreken van geldige papieren. Lang niet alle migranten hebben een paspoort, zo hebben sommigen dat moeten inleveren bij hun smokkelaar.

Toch stelt IOM in een persbericht er vertrouwen in te hebben dat ze nog voor het einde van het jaar 15.000 migranten kan helpen terug te keren. Nieuw is het evacuatieplan overigens niet. IOM heeft dit jaar al 14.000 mensen geholpen met vrijwillige terugkeer.

In Abidjan is vooral afgesproken de bestaande praktijk te versnellen. Dat is hard nodig want volgens de Afrikaanse Unie zitten er tussen de 400.000 en 700.000 mensen vast in Libië.

Medewerking

Een aantal Afrikaanse leiders beloofde actief te zullen meewerken aan de terugkeer van hun landgenoten. De Nigeriaanse president Muhammadu Buhari zei bijvoorbeeld het ‘verschrikkelijk’ te vinden dat Nigerianen in Libië “als geiten voor een paar dollar worden verkocht”.

Het evacuatieplan kan er wellicht in slagen om de overwegend jonge migranten sneller dan nu het geval is uit hun benarde, gevaarlijke situatie in Libië te halen. Maar het biedt geen oplossing voor de instabiliteit en werkloosheid in hun landen van herkomst, die ze vaak om die reden zijn ontvlucht. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden