Column

Eva Meijer doet een oproep tot een harig protest (letterlijk)

Eva Meijer Beeld Werry Crone

Oermensen schoren zich allemaal. Dat deden ze uit veiligheidsoverwegingen: lang haar was makkelijk te grijpen door roofdieren en vijanden. Ook was het in de winter verstandig, zodat het haar bij vorst na neerslag niet kon bevriezen.

Ze schoren zich overigens met een scherpe steen. Maar in onze tijd is scheren meestal geen praktische zaak, maar verbonden met ideeën over schoonheid die verschillen per gender.  Dat vrouwen hun lichaamshaar wel afscheren en mannen niet, lijkt onvermijdelijk – het hoort nou eenmaal zo. Maar het is toevallig en cultureel bepaald. Dat wordt duidelijk als we de geschiedenis ervan onder de loep nemen.

In het oude Egypte was het op een gegeven moment in de mode om al het lichaamshaar af te scheren. Zowel mannen als vrouwen deden dat, om properheid uit te stralen en omdat rolmodellen als Cleopatra het ook deden. In het Romeinse Rijk werd het afscheren van lichaamshaar onder rijke vrouwen een trend. Vooral schaamhaar werd als onbeschaafd gezien, en welgestelde meisjes werden zodra het eerste haar verscheen aangemoedigd het af te scheren.

Kale benen

Het scheermes werd in de achttiende eeuw uitgevonden, maar in die tijd was er geen duidelijk scheerideaal. Dat veranderde in 1915. Toen lanceerde Gillette de eerste okselscheerreclamecampagne, om zijn nieuwe scheermes aan de mens te brengen. Jurken zonder mouwen waren op dat moment in de mode en geschoren oksels werden als chic gepresenteerd. 

Kale benen volgden wat later, in de jaren veertig en vijftig. Kousen waren in die tijd populair maar schaars, en gladde benen werden de standaard. In de jaren zestig werden de rokken korter, wat de scheermode verder beïnvloedde. Het schaamhaar volgde als laatste. Onder invloed van popcultuur en porno werd in de jaren tachtig en negentig weinig haar, of kaal, de standaard.

In de lichaamshaarmodes van de afgelopen eeuw bleven de mannen buiten schot. Er zijn natuurlijk snor- en baardtrends, maar overige beharing wordt bij mannen niet afgekeurd. Oké, denkt u nu misschien, dat kan, maar dat is toch niet erg? Verschil moet er wezen. Nou, lieve lezer, het is toch erg. Stereotiepe denkbeelden over uiterlijk zijn schadelijk voor wie ervan afwijkt – die wordt als vreemd of mislukt beschouwd. Ook versterken ze binaire gendernormen. Wie geen man of vrouw is, kan daar last van hebben. Een gladgeschoren plaatje (kaal als een kind! beauty boven alles!) past bovendien in een breder idee over vrouwen en hun rol in de samenleving.

Irrationaliteit

Vrouwen worden gezien als emotioneel, zorgzaam en dienend, tegenover rationele autonome mannen. Onze minister Blok omschreef dat in een interview in de Volkskrant treffend als dat vrouwen meer aandacht hebben voor het menselijke, waar mannen Draufgängers zijn die de berg op willen. Bovendien brengen vrouwen volgens hem ‘een zekere irrationaliteit met zich mee’. Maar ik dwaal af.

Het is dus tijd voor harig protest. Als je je een tijdje niet meer scheert zal je zien hoe raar het is om het wel te doen. Je bespaart bovendien geld, en tijd, waarin je een gedicht kunt lezen, een brood kunt bakken of een oude vriend kunt bellen die je al te lang niet hebt gesproken.

Lees ook: 

Moet ik echt mijn oksels scheren?

Ik werd door mijn leidinggevend aangesproken op mijn okselhaar, schreef een lezeres aan onze Beatrijs Ritsema. Lees hier het antwoord van Beatrijs. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden