Eurozone siddert weer voor Athene

Een zwaar teleurgestelde Griekse premier Antonis Samaras, na de verloren derde en laatste stemronde voor een nieuwe president, gisteren. Beeld EPA

Je vraagt je af hoe die Grieken dat toch steeds voor elkaar krijgen, om de rest van Europa op de meest onzalige momenten de stuipen op het lijf te jagen. De gisteren aangekondigde, vervroegde parlementsverkiezingen van eind januari hingen weliswaar in de lucht, toch gaat er weer een rilling door de eurozone.

Het zwartste doemscenario voor niet-Grieken ziet er als volgt uit: de links-radicale Syriza-partij wint, draait de bezuinigingen en privatiseringen terug, neemt de ontslagen ambtenaren zonder blikken of blozen weer in dienst en bruskeert de internationale geldschieters, waardoor het Griekse vertrek uit de eurozone ('Grexit') alsnog een feit wordt.

Met dat schrikbeeld voor ogen smaakt de champagne morgenavond een tikje schraler. Terwijl deze jaarwisseling nu juist zo'n bevrijdende moest worden voor zowel Athene als Brussel. Morgen had er een einde moeten komen aan het leningenprogramma van de Europese Unie, die Griekenland samen met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) op de been en in de euro heeft gehouden.

Eerder deze maand besloten de eurolanden echter al tandenknarsend dat dit programma met twee maanden wordt verlengd omdat Griekenland niet aan alle voorwaarden voldoet.

Nu valt dat proces samen met nieuwe politieke onzekerheid. Het IMF liet gisteren weten dat de ­functioneringsgesprekken met Athene, gepland voor volgende maand, pas worden hervat als er een nieuwe regering zit.

De koersen op de beurs in Athene doken gisteren met ruim 11 procent omlaag. Uiteindelijk bleef de schade beperkt tot 3,9 procent. Het was de zoveelste dag van wilde schommelingen op de financiële markten de afgelopen maanden.

"Een sterke verbondenheid met Europa en brede steun onder de Griekse kiezers en politieke leiders voor het noodzakelijke groeivriendelijke hervormingsproces zullen essentieel zijn om Griekenland weer te laten floreren binnen de eurozone", liet Eurocommissaris Pierre Moscovici (economische en financiële zaken) weten.

Normaal gesproken mengt Brussel zich niet in nationale verkiezingscampagnes. Maar dit zijn geen normale verkiezingen, moet de Fransman hebben gedacht.

Alle ogen zijn gericht op Syriza en haar mediagenieke leider Alexis ­Tsipras (40), die gisteren zei dat de dagen van het bezuinigingsbeleid zijn geteld. Met de regeringsmacht in het vizier heeft hij wel de scherpste kantjes van de Syriza-stand­punten afgehaald. Zo wil hij de euro houden en heeft hij de schuld­eisers beloofd geen eenzijdige besluiten te nemen. Dat lijkt hoe dan ook onmogelijk, veroordeeld tot ­coalitievorming als hij zal zijn.

Andere verschillen met het dieptepunt van de eurocrisis (2010-2012): de kans op besmetting naar andere eurolanden is nu klein. Bovendien staat Griekenland nauwelijks in het krijt bij private investeerders, die destijds genoeg argumenten hadden voor totale paniek.

De grootste zorg voor de andere eurolanden blijft of Athene aan zijn schuldverplichtingen kan en wil blijven voldoen, of dat nou binnen of buiten de eurozone is.

Het woord is, voor de vierde keer in zes crisisjaren, aan de Griekse kiezers.

Alle ogen zijn gericht op de Syriza-partij, en haar leider Alexis Tsipras. De links-radicale partij staat er goed voor in de peilingen. Beeld EPA

Opnieuw verkiezingen

De Grieken gaan op 25 januari vervroegd naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. De verkiezing is nodig vanwege een patstelling in het parlement. De leden slaagden er gisteren in een derde en laatste stemming opnieuw niet in om een president te kiezen. Voormalig eurocommissaris Stavros Dimas was door de regering naar vorig geschoven als presidentskandidaat, maar hij kreeg niet genoeg steun van de volksvertegenwoordigers.
De Griekse premier Samaras noemde het vooraf een 'ramp' als er nieuwe verkiezingen zouden komen. Hij vreest dat de linkse oppositiepartij Syriza veel stemmers zal trekken en zich dan zal keren tegen het bezuinigingsbeleid dat internationale geldschieters hebben geëist om Griekenland weer financieel gezond te maken. Samaras beloofde er hoe dan ook voor te zorgen dat zijn land 'een veilige koers' bleef varen. Ook bij het Internationaal Monetair Fonds houden ze hun hart vast. De organisatie, die Griekenland sinds 2010 met noodleningen overeind heeft gehouden, wil pas na de verkiezingen weer met het land praten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden