Europese staalindustrie is Chinese dumping spuugzat

REPORTAGE | Duizenden werkgevers en werknemers marcheren samen door Brussel

De EU-lidstaten mogen dan over veel onderwerpen met elkaar overhoop liggen, de staalarbeiders aller landen verenigden zich gisteren in een blijk van bijna nostalgisch aandoende solidariteit. Volgens de politie marcheerden zo'n 5200 demonstranten door Brussel om te protesteren tegen de dumppraktijken van Chinese staalbedrijven.

"Brussel moet naar ons luisteren: stop de Chinese dumping", wordt de demonstranten toegeroepen vanaf een mobiel podium in het Jubelpark voordat de massa zich met veel kabaal in beweging zet, langs de belangrijkste EU-gebouwen. Anders dan de uit de hand gelopen boerenprotesten van vorig jaar verloopt de metaaldemonstratie vlekkeloos.

Op de hesjes en jassen staan de namen van de bekende staalgiganten in Europa: ArcelorMittal, ThyssenKrupp, Tata Steel, tot en met het Amerikaanse USS. Ook de meegevoerde vlaggen uit onder meer Frankrijk, Polen, Wales en Luxemburg getuigen van Europese eensgezindheid waarvan ze in de EU-gebouwen alleen maar kunnen dromen.

"Het is wel uniek dat we hier samen lopen, met al onze grote concurrenten in Europa", zegt Frits van Wieringen, voorzitter van de centrale ondernemingsraad van Tata Steel in IJmuiden, het vroegere Hoogovens. Ook het feit dat werkgevers en werknemers samen demonstreren komt niet elke dag voor.

De Europese staalindustrie beklaagt zich al jaren over de dumppraktijken van de Chinezen, die hun producten soms onder de kostprijs naar Europa exporteren. De Chinese staalproductie kent een overcapaciteit van zo'n 300 miljoen ton per jaar. De totale Europese staalproductie bedraagt iets meer dan de helft daarvan. Volgens de Europese staalfederatie Eurofer zijn er in vier maanden tijd vijfduizend banen verloren gegaan door de oneerlijke Chinese concurrentie.

De Europese Commissie heeft vrijdag nieuwe stappen aangekondigd tegen de Chinese staaldumping. Het gaat onder meer om een staalsoort die veel wordt gebruikt in de auto-industrie. Daarvoor heft Brussel met onmiddellijke ingang een straftarief van tussen de 13,8 en 16 procent voor Chinese producenten en tussen de 19,8 en 26,2 procent voor Russische, want die laten zich ook niet onbetuigd.

In totaal heeft de Europese Commissie nu 37 procedures lopen wegens dumping van staalproducten, vooral tegen Chinese bedrijven. Maar volgens Theo Henrar, directievoorzitter van Tata Steel Nederland, loopt Brussel hopeloos achter de feiten aan. "Heeft u weleens gehoord van het kalf en de put?", zegt Henrar, terwijl hij midden in de lange stoet demonstranten even halt houdt. "Dit speelt al sinds september. In Europa duurt het negen maanden voordat er maatregelen komen. In de VS ondernemen ze al na 45 dagen actie. Het Europese handelsdefensiesysteem komt uit een andere eeuw."

Het begrip 'oneerlijke concurrentie' valt vaak. "Het is alsof wij een bokswedstrijdje spelen, waarbij ik één hand op m'n rug heb en u heeft twee handen los", zegt Henrar, die zich om meer redenen beklaagt over het Brusselse beleid. "De Europese Commissie is op meerdere punten laks. Tata Steel IJmuiden is een van de meest energie-efficiënte bedrijven en toch moeten wij emissierechten bijkopen. Wij behoren tot de top-3 van staalbedrijven met de minste CO2-uitstoot per ton staal, en toch komen we emissierechten te kort. Dat probleem bestaat niet in China en andere landen. Het is geen gelijk speelveld."

Ander belangrijk thema van de demonstratie is de mogelijke opwaardering door de Europese Commissie, later dit jaar, van China tot markteconomie. Die nieuwe status, die samenhangt met de vijftiende verjaardag van het Chinese lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie, zou betekenen dat de Europese Commissie minder juridische mogelijkheden krijgt om iets te doen tegen de dumping van Chinese waar.

Het spreekt vanzelf dat de Europese staalindustrie de komende maanden alle lobbycapaciteiten inzet om deze statusverhoging te voorkomen. 'China is overduidelijk geen markteconomie, het voldoet niet aan vier van de vijf daarvoor geldende criteria', staat in een persbericht van Tata Steel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden