Weblog

Europese pers is Weg van Nederland

Beeld uit de trailer van Weg van Nederland

"Het leven van asielzoekers is een spelshow, voor je het weet lig je eruit", dat is de cynische insteek van Weg van Nederland, een kennisquiz voor uitgeprocedeerde asielzoekers die de VPRO uitzond op 1 september.

De deelnemers - jonge hoogopgeleide asielzoekers die binnenkort naar hun land van herkomst worden teruggestuurd, moesten een aantal vragen over Nederland beantwoorden, degene met de grootste kennis zou een koffer met 4.000 euro mee naar huis krijgen op de dag dat hij door de Staat op het vliegtuig wordt gezet - niet eerder, anders bestaat de kans dat "de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) het geld inpikt".

Het programma dat in samenwerking met de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF tot stand kwam en waarin géén acteurs spelen moet de aandacht vestigen op het feit dat de slachtoffers van het Nederlandse immigratiebeleid ook jongeren zijn die vaak al jaren in Nederland wonen, hier hebben gestudeerd, de Nederlandse taal goed beheersen en dus perfect 'ingeburgerd' zijn.

Hoewel de Nederlandse pers weinig tot niets berichtte over dit provocerende programma, reageerde de Europese pers gechoqueerd.
In Parijs oordeelde Le Monde:

In een land waar televisie sinds lange tijd de grenzen van provocatie en goede smaak heeft overschreden, was het onderwerp immigratie nog niet aan de orde gekomen. De manier waarop de VPRO besloten heeft dit uit te werken kan op z'n minst 'origineel' genoemd worden.

Nadat The Guardian de trailer van het programma had bekeken schreef de Britse krant op 1 september:
Het lijkt erop dat dit een van de meest smakeloze televisieprogramma's ooit is.

The New York Times
vond het programma op het eerste gezicht op een "wrede grap" lijken. Het dagblad keek naar de uitzending en schreef:
Het had iets kunnen zijn dat was bedacht door de tegen immigratie gerichte Partij voor de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders. (...)
Maar in feite was het een soort politieke satire, die erop was gericht precies de hardvochtige sentimenten aan de kaak te stellen die door Wilders en anderen worden uitgedragen, omdat zij menen dat immigranten de Europese cultuur van het land ondermijnen. Dat de quizkandidaten, die hopen in Nederland te mogen blijven, een heel ander beeld geven van aspirant-immigranten in Nederland lijkt de bedoeling te zijn.

Die Tageszeitung omschrijft de quiz als:
Een programma tussen show en cynisme, een groteske karikatuur van populair trash-formaat - zoals de RTL-show Ik hou van Holland - en politiek statement.

En alle bovenstaande dagbladen beschrijven vol afgrijzen het decor, de assistentes - verkleed als stewardessen en de troostprijzen. "Als een soort van zwarte Nederlandse humor een zak tulpenbollen en een kogelvrij vest" aldus The New York Times.
Velen speculeerden dat de quiz een stunt zou zijn, net als drie jaar geleden met de Grote Donorshow. Aan het begin van het programma voedden cynische frasen van presentator Waldemar Torenstra deze illusie:
Zij kunnen voor hun vertrek nog eenmaal profiteren van Nederland.
En door hun jarenlange procedures hebben ze zich goed voor kunnen bereiden.
We beginnen snel, want jullie zijn uitgeprocedeerd en kunnen op elk moment teruggezet worden op het vliegveld.
Deze quiz kent geen verliezers, want jullie hebben sowieso al een ticket naar jullie prachtige vaderland, of je nou wil of niet.

Maar aan het einde van de uitzending bleek het tegendeel waar. De Koerdische Gulistan uit Armenië die al elf jaar in Nederland woont, bleek van de vijf kandidaten de meest ingeburgerde uitgeprocedeerde asielzoeker. Zij kreeg "niet alleen een vliegticket van de Staat", maar ook "een koffer belastinggeld". Haar laatste woorden: "Nederland, hebben jullie nu gezien wat ik in huis heb?" Daarna bleef het opvallend stil in medialand.
Bekijk de spelquiz hier.

Fleur Bogerd en een Nederlands journaliste en vertaalster bij Presseurop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden