Europese landen ook weg uit Bosnië als VS troepen terugtrekken

Van onze correspondent BIRMINGHAM - De Europese landen willen niet zonder de Amerikanen de vrede bewaren in Bosnië. Met name Frankrijk verwerpt de suggestie van Europees commissaris Hans van den Broek om eind dit jaar Amerikaanse troepen te vervangen door Europese.

Europese ministers van defensie en buitenlandse zaken hebben gisteren, tijdens een bijeenkomst in Birmingham, nog eens de 'samen uit, samen thuis'-politiek benadrukt: als de Verenigde Staten volgens plan hun troepen nog dit jaar terugtrekken, zullen de Europese landen dat ook doen. Volgens de Nederlandse minister van defensie Joris Voorhoeve was het opvallend hoezeer de Europese landen hechten aan de Amerikaanse aanwezigheid in Bosnië. “Niemand heeft de wens geuit om het zonder de VS te doen”, zei de bewindsman na afloop van een vergadering van de West-Europese Unie (WEU).

De Franse minister van buitenlandse zaken Hervé de Charette bekritiseerde Euro-commissaris Van den Broek, die vorig week hardop nadacht over een blijvende Europese aanwezigheid in Bosnië, ook als de Amerikanen weg zijn. Zonder de naam van de Nederlander te noemen, zei de Fransman het idee 'onverantwoord' te vinden.

De Fransen, maar ook de Britten, zijn bang voor een herhaling van het fiasco van de VN-operatie tijdens de oorlog in ex-Joegoslavië. Toen weigerden de VS grondtroepen in te zetten, en lieten ze troepen uit Europese en andere landen aanmodderen. De huidige Ifor-vredesmacht staat onder Amerikaans bevel, en bestaat voor bijna een derde deel uit Amerikanen.

Minister Hans van Mierlo wilde Van den Broek verdedigen noch bekritiseren. Eerder dit jaar had Van Mierlo zijn Europese collega's opgeroepen 'na te denken' over een strategie voor Bosnië, in het licht van de Amerikaanse terugtrekking. “Het blijft geboden dat Europa niet passief afwacht,” zei Van Mierlo gisteren. Het is immers denkbaar dat er 'een zekere militaire presentie' in Bosnië nodig is als de Amerikanen daar weg zijn. “Daarover moeten we met de VS praten.”

De Europese terughoudendheid heeft verschillende oorzaken. Als de Europese landen nu al zeggen troepen te blijven leveren voor een vredesmacht, moedigen ze de VS slechts aan om, volgens plan, Bosnië te verlaten. Bovendien willen ze de vroegere strijdende partijen daar voorbereiden op een periode zònder vredesmacht.

Anderzijds juichen de Europeanen plannen toe om zonder de Amerikanen vredesoperaties uit te voeren. Die plannen zijn ontwikkeld binnen de Navo. Het gaat erom dat gezamenlijke legereenheden uit Europese landen gebruik kunnen maken van Navo-middelen, die goeddeels in handen van de Amerikanen zijn (zoals transport en communicatiesystemen). De Navo zal waarschijnlijk in juni het sein op groen zetten voor dergelijke operaties. Waarmee echter nog lang niet gezegd is, dat de Europeanen straks zelf initiatieven gaan nemen in Bosnië, zo bleek tijdens de WEU-bijeenkomst in Birmingham.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden