'Europese landen brengen mensen willens en wetens in levensgevaar'

interview | AzG redt 11.000 vluchtelingen uit zee: Niet onze kerntaak, maar het is wel onze doelgroep

EDWIN KREULEN

Ruim elfduizend vluchtelingen plukten drie schepen van Artsen zonder Grenzen in drie maanden van wankele bootjes dicht bij de Noord-Afrikaanse kust. "Het is niet onze kerntaak, maar wel onze doelgroep", zegt Arjan Hehenkamp, directeur Nederland van AzG.

Begon dit met een medische missie?

"Nee, want toen de Italianen hun operatie tijdelijk stopzetten en duidelijk werd dat andere landen, inclusief Nederland, niet in het gat sprongen omdat ze vreesden voor een 'aanzuigende werking', voorzagen wij grote problemen. Want vluchtelingen gaan echt niet minder de zee op door zo'n aankondiging.

We wilden die mensen redden, maar ook de politiek wakker schudden over de eigen onwil."

Waren jullie hiervoor toegerust?

"We zijn er al op ingericht om deze mensen te helpen als ze medische problemen hebben. We werken nauw samen met anderen en onze schepen krijgen nu van de Italiaanse kustwacht regelmatig een leidende rol toegewezen. We leveren de mensen af, meestal in Italië."

Stappen jullie zo niet af van de politieke neutraliteit die de AzG-missies juist mogelijk maakt?

"Nee. Wij kiezen geen partij in een conflict. Ons gaat het om de mogelijke slachtoffers. Vergelijk het met onze waarschuwingen dat ebola in een land toeneemt, tegen de uitdrukkelijke wil in van het regime dat die boodschap niet kan gebruiken, omdat het in conflict is met rebellen."

Was binnen AzG iedereen het hier direct mee eens?

"Nee, want dit is niet onze kerntaak. En je begeeft je in een politiek mijnenveld. Maar het gaat wel om degenen over wie wij ons zorgen maken. Mensen in landen als Syrië en Eritrea die maar een kans hebben om ergens legaal asiel aan te vragen. Als landen willens en wetens die mensen in gevaar brengen, zullen wij waarschuwen."

Speelt dat ook elders?

"Jazeker. Ik was net nog in het grensgebied van Macedonië met Griekenland. Zo'n 3000 vluchtelingen zijn daar gestopt. In paniek probeerde een groep de grens over te komen, waarop het Griekse leger flitsgranaten inzette. Resultaat: tien gewonden. Opnieuw een teken van een land dat willens en wetens de vluchtelingen in gevaar brengt, terwijl velen daar echt niet zonder een goede reden zijn. En dat vin-den wij dus schandelijk."

Er is nu meer reddingswerk in de Middenlandse Zee.

"Er zijn wel initiatieven, maar de gestuurde schepen zijn lang niet altijd effectief. Engeland heeft een groot schip gestuurd dat geen enkele vluchteling heeft gered, en dat is nu vervangen door een schip dat vooral inlichtingen verzamelt. Er is de neiging om vooral aan de Europese kant van de Middenlandse Zee te blijven, en pas uit te rukken na de melding van een calamiteit. Dan kom je meestal te laat."

Wat is de oplossing?

"Het is een gepolariseerd debat waar wij in beland zijn, maar dit kan pas echt beter gaan wanneer de bereidheid om vluchtelingen op te vangen, groter wordt."

de verdieping 6

Kos: één grote chaos

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden