Europese Commissie wil in twee jaar 50.000 migranten uitnodigen

Dimitri Avramopoulos presenteert het voorstel van de Europese Commissie. Beeld AP

De Europese Commissie wil dat meer migranten op uitnodiging naar Europa kunnen komen. In het woensdag gepresenteerde voorstel, waar de lidstaten van de Europese Unie nog over moeten besluiten, geven landen de komende twee jaar 50.000 vluchtelingen uit kampen in Afrika en het Midden-Oosten een verblijfsvergunning. 

Zij zouden dat dan op vrijwillige basis moeten doen, en krijgen dan per uitgenodigde vluchteling eenmalig een vergoeding van 10.000 euro uit het EU-budget. Volgens migratiecommissaris Dimitris Avramopoulos moet dit mensensmokkelaars de wind uit de zeilen nemen. "Overplaatsing moet de eerste manier worden om bescherming te krijgen."

De afgelopen twee jaar lieten de EU-lidstaten nog 23.000 mensen overkomen. Ongeveer 9000 van hen zijn Syriërs die in het kader van de Turkije-deal naar Europa mochten komen. De EU en Turkije spraken in het voorjaar van 2016 af dat iedereen die voortaan op de Griekse eilanden aankwam terug moest naar Turkije, en in ruil zouden Europese landen dan een andere vluchteling ophalen.

Tegelijkertijd wil de Commissie landen helpen met proefprojecten om arbeidsmigranten met tijdelijke visa tot de EU toe te laten. Volgens Avramopoulos heeft Europa zulke mensen nodig. "We zijn een verouderend continent en hebben vaardigheden van buiten nodig. Het is tijd dat de EU op een slimme, selectieve en proactieve manier met derde landen afspraken maakt over migratie.”

Harder optreden tegen smokkelaars en strafmaatregelen

Die tijdelijke arbeidsmigratie is ook bedoeld als lokkertje bij afspraken over irreguliere migratie. De Commissie wil dat de proefprojecten alleen gelden voor landen die samenwerken met de EU op het gebied van migratie. De EU probeert landen in Afrika zover te krijgen harder op te treden tegen mensensmokkelaars, en mee te werken aan uitzettingen van eigen onderdanen die zich illegaal in Europa bevinden.

Landen die hun onderdanen niet terugnemen, riskeren ook strafmaatregelen. De Commissie wil dat inwoners van deze landen minder visa voor toerisme, werk of studie krijgen. De gedachte is waarschijnlijk dat zulke straffen de elite, die bijvoorbeeld hun kinderen in Europa willen laten studeren, moeten overtuigen mee te werken met Brussel.

Een groot deel van de mensen die dit jaar via de Middellandse Zee de oversteek naar Italië maakte, komt namelijk niet in aanmerking voor asiel. Zij komen vooral uit West-Afrika en Bangladesh, en mogen in 70 tot 80 procent van de gevallen niet blijven. Om het terugkeerbeleid te verbeteren, wil de Commissie ook de nieuwe EU-kustwacht mensen laten uitzetten. Maar zolang landen van herkomst niet meewerken, zal deze dienst tegen vergelijkbare problemen als individuele EU-lidstaten aanlopen.

Gedwongen verdeling werkt niet

De gedwongen verdeling van asielzoekers die zich aan de Europese buitengrens melden, sterft intussen een stille dood. Tot nu toe zijn er 27.695 van de beoogde 120.000 mensen uit Italië en Griekenland naar andere EU-landen overgeplaatst. Volgens de Commissie is verlenging van de in 2015 genomen noodmaatregel niet nodig, omdat het hoogtepunt van de migratiecrisis voorbij is. Dankzij de Turkije-deal en het sluiten van grenzen op de Balkan arriveren er nog maar weinig mensen in Griekenland. De meeste migranten die in Italië arriveren, komen niet in aanmerking voor het programma. Alleen migranten uit landen waarbij in minstens 75 procent van de gevallen het asielverzoek wordt goedgekeurd, kunnen meedoen.

Mensen die zich nu nog in Italië of Griekenland bevinden, komen in sommige vallen nog wel in aanmerking voor een plaats in een ander EU-land. In Italië gaat het volgens de Commissie om ongeveer 7200 mensen die arriveerden voordat de tijdelijke verdeelmaatregel dinsdag verliep. Zij moeten dan afkomstig zijn uit een van de acht landen waaruit mensen het vaakst een asielstatus krijgen. Dat zijn Eritrea, Syrië, Jemen, de Bahama's, Bahrein, Bhutan, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. In Griekenland schat de Commissie dat 4800 mensen nog in aanmerking komen. De meesten van hen zullen zich al lange tijd in Griekenland bevinden. Mensen die na de Turkijedeal van maart 2016 op een Grieks eiland arriveerden, moeten namelijk terug naar Turkije. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden