Europese Commissie dwingt tot openheid over belastingroutes

Europees commisaris Pierre Moscovici tijdens een persconferentie over de nieuwe regels omtrent fiscale transparantie. Beeld Photo News

Belastingadviseurs uit Europese lidstaten moeten inzage geven in belastingroutes die ze voor hun klanten willen opzetten. 

Fiscale aftrek in twee verschillende Europese lidstaten, het opzetten van onbemande vennootschappen of het laten lopen van geldstromen via belastingparadijzen. Het zijn enkele routes om op belasting te besparen of erger: om deze volledig te ontduiken. Vooral multinationals en rijke particulieren zetten dergelijke internationale structuren op, dit meestal op aanraden van hun adviseurs.

Voor die adviseurs is er binnenkort werk aan de winkel. De Europese Commissie maakte bekend dat alle partijen die betrokken zijn bij ‘agressieve belastingplanning’ vooraf volledige openheid moeten geven over deze structuren. Deze informatie wordt toegankelijk voor de belastingdiensten uit alle 28 Europese lidstaten.

De plicht tot het melden van internationale fiscale structuren komt niet alleen te rusten op bij de belastingadviseur, maar ook betrokken accountants, financiële instellingen en juristen moeten informatie geven. Als bepaalde adviseurs aan geheimhouding gebonden zijn of zich buiten de Europese Unie bevinden, moeten Europese belastingplichtigen deze informatie zelf overhandigen.

Meer grip

De Europese Commissie wil met deze wetgeving meer grip krijgen op internationale ontwijking en ontduiking van belasting. Volgens de Commissie blijkt uit de Panama Papers dat adviseurs een grote rol spelen in het opzetten van agressieve fiscale routes. Volgens schattingen van het Europees Parlement zouden Europese belastingplichtigen jaarlijks tussen de 50 en 70 miljard euro via internationale structuren aan belasting ontwijken. Een andere studie noemt een bedrag van 173 miljard dat de Europese lidstaten zijn misgelopen door ontwijking en ontduiking via de Panama-route.

Volgens hoogleraar Daniel Smit van de Universiteit Tilburg en fiscalist bij EY zijn internationale fiscale structuren “niet per se fout. De conclusie kan zijn dat een voorgestelde structuur eenvoudig is toegestaan.” Wel verwacht Smit dat overheden sneller de regels aanscherpen om bepaalde routes te verhinderen. Bovendien zullen volgens Smit adviseurs en belastingplichtigen bewuster omgaan met het opzetten van bepaalde structuren, zeker als deze de grenzen opzoeken van wat wettelijk is toegestaan.

Een probleem is nu dat belastingdiensten tussen landen weinig informatie uitwisselen en onvoldoende capaciteit hebben om bij de belastingaangifte de achterliggende structuren te onderzoeken. In Nederland werkt de belastingdienst met ‘horizontaal toezicht’, waarbij wordt gewerkt op basis van vertrouwen. Het blijkt echter dat een kwart van de aangiften van bedrijven niet actief wordt gecontroleerd.

Het wetsvoorstel van de Commissie komt voort uit de adviezen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) uit 2013. Het uitgangspunt is hierbij dat belastingstelsels transparanter en effectiever worden en dat bedrijven belasting betalen in het land waar ze hun winst boeken. De 28 Europese lidstaten steunen de Oeso-voorstellen. Eerder legde de Europese Commissie op dat zogenoemde rulings (afspraken die bedrijven vooraf met de belastingdienst maken) tussen lidstaten worden uitgewisseld.

De Groningse hoogleraar Internationaal en Europees Belastingrecht Irene Burgers is positief dat de Europese Commissie “zo snel na de overeenstemming binnen de Oeso met deze regelgeving komt. Het draagt eraan bij dat een gelijk speelveld wordt bereikt waardoor bedrijfsbeslissingen weer door economische motieven worden gestuurd, in plaats van door fiscale.”

Critici stellen dat de voorstellen vooral tot extra administratieve lasten leiden. Zij wijzen erop dat de meeste internationale structuren legaal zijn en vooral worden opgezet om te profiteren van de verschillen in belastingtarieven en belastinggrondslagen tussen lidstaten. Lidstaten concurreren bovendien met aantrekkelijke belastingregels. Volledige harmonisatie van belastingen op Europees niveau zou de enige echte oplossing zijn, maar de Europese lidstaten zijn hier fel tegen gekant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden