Europees Hof zet uitzetbeleid onder druk

door Bart Zuidervaart

Nederland moet het asielbeleid versoepelen, nu het Europees Hof heeft gevonnist dat een Somalische asielzoeker niet teruggestuurd mag worden naar zijn geboorteland.

Dat vinden de VN-vluchtelingenorganisatie Unhcr en Vluchtelingenwerk Nederland. Het Europees Hof in Straatsburg oordeelde donderdag dat Nederland het verbod op martelen schond door in 2004 de 20-jarige Salah Sheekh uit te willen zetten.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst achtte het noorden van Somalië land destijds veilig genoeg voor Sheekh en baseerde zich daarbij alleen op ambtsberichten van Buitenlandse Zaken (BZ). De IND vond daarbij dat de man niet voldoende kon aantonen dat hij persoonlijk gevaar liep. De rechtbank in Den Haag sloot zich daarbij aan.

Het Europees Hof voor de rechten van de mens maakt korte metten met die redeneringen. Justitie had niet alleen op informatie van BZ moeten afgaan, maar ook rapporten van mensenrechtenorganisaties moeten meewegen.

De IND hanteert als regel dat een asielzoeker moet aantonen dat hij persoonlijk gevaar loopt door bedreigingen van de plaatselijke overheid. Dat kon Sheekh niet. Hij behoort tot de Ashraf-stam, een groep die wel regelmatig wordt geconfronteerd met martelingen. Dat is volgens het Hof voldoende reden om iemand niet terug te sturen.

Volgens de Unhcr toont de uitspraak aan dat alle Somalische asielzoekers wereldwijd recht hebben op bescherming. Vluchtelingenwerk Nederland vindt dat het vonnis gevolgen moet hebben voor het gehele uitzetbeleid. „Het is nu duidelijk dat de beoordeling door de minister of iemand in het land van herkomst gevaar loopt, te streng is”, zegt directeur Edwin Huizing.

Opvallend is dat de Somaliër na zijn verloren beroep bij de Haagse rechtbank, niet naar de Raad van State stapte, maar direct naar het Europees Hof. Normaal moeten alle nationale procedures worden doorlopen voordat het Europees Hof een zaak in behandeling neemt. Voor Sheekh maakte het Hof een uitzondering, omdat een vreemdeling bij de Raad van State ’vrijwel geen kans op succes’ heeft, aldus het Hof.

Vorige week deden vreemdelingenrechters in NRC Handelsblad hun beklag over de Raad van State, die zich naar hun mening te veel achter het beleid van de minister schaart.

Minister Hirsch Ballin (justitie) beraadt zich op de gevolgen die de uitspraak van het Hof moeten hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden