Europarlement wil wel opener zijn over vergoeding, maar het komt er niet van

Geheimzinnigheid omringt de onkostenvergoeding voor Europarlementariërs.  Beeld ANP
Geheimzinnigheid omringt de onkostenvergoeding voor Europarlementariërs.Beeld ANP

Europarlementariërs ontvangen maandelijks 4342 euro aan onkostenvergoeding, maar waar ze dat geld aan besteden blijft duister, zo blijkt uit onderzoek van onder meer de NOS. Al gloort er hoop voor voorvechters van meer transparantie.

Lidwien Dobber

In april 2016 besloot het Europarlement zelf dat er meer helderheid moest komen. Waar blijft die maandelijkse belastingvrije onkostenvergoeding en vooral ook: waar mogen Europarlementariërs die aan besteden?

Het bedrag is vooral bedoeld om kantoorruimte van te huren in het land van herkomst. Maar ongeveer een derde van de parlementariërs heeft in zijn of haar vaderland helemaal geen kantoor, zo blijkt uit het onderzoek van 48 Europese journalisten.

En zelfs als ze iets huren, wordt zelden duidelijk hoeveel ze daaraan kwijt zijn, want slechts 8 procent van de ondervraagde politici gaf volledige inzage in hun precieze bestedingen, meldt de NOS.

Eurosceptici

SP-Europarlementariër Dennis de Jong hamert al jaren op meer openheid. Nadat het parlement zelf in 2016 besloot tot meer transparantie, zat hij toenmalig Europarlementvoorzitter Martin Schulz stevig achter de broek om er werk van te maken. Maar Schulz - nu voorman van de Duitse sociaal-democraten en uitdager van Angela Merkel in de Duitse verkiezingen later dit jaar - liet het waaien.

De Jong: "Schulz dacht 'daar heb je die eurosceptici weer, die willen het hele project afbreken'. Daarom was hij niet zo ontvankelijk. De nieuwe voorzitter, Antonio Tajani, ziet wel dat wij niet per se anti-Europa zijn.

Er ligt nu een eerste, nog geheim voorstel, zegt De Jong. Veel kan hij er niet over zeggen, maar wel dat het niet voldoet aan zijn maatstaven. De Jong wil een lijst waar precies op staat waaraan de vergoeding mag worden uitgegeven. Staat een post niet op de lijst? Dan mag het niet. De Jong: "Als ik onderzoek laat doen dat ik gebruik voor mijn werk in Brussel, vermoed ik dat ik het ermee mag bekostigen. Maar zeker weet ik dat niet met het voorstel zoals het er nu ligt. Er blijft een grijs gebied."

Voor de zomer stelt het Europarlement een commissie in die zich over de kwestie buigt. Eind dit jaar verwacht hij meer duidelijkheid.

Middeleeuwse toestanden

Of zijn visie zal zegevieren, is afwachten, zegt De Jong. "Binnen het parlement zijn grote culturele verschillen. Sommige collega's vinden zichzelf heel bijzonder, omdat ze volksvertegenwoordiger zijn. Die menen dat dit alles afbreuk doet aan hun status. Terwijl ik zeg: je bent vólksvertegenwoordiger, dus kunnen we deze Middeleeuwse toestanden niet laten voortduren. Dat is slecht voor de reputatie van het parlement."

En daar is iedereen gevoelig voor, merkt hij. Dus hoopt hij op goede discussies in de verschillende Brusselse fracties, waar partijen uit noord-, zuid-, oost- en west-Europa bijeenzitten. Wellicht komt het er op die manier door.

En het argument dat hij straks verantwoordelijk is voor nóg meer Europese bureaucratie, als een batterij ambtenaren elk koffiebonnetje van iedere parlementariër moet checken? De Jong: "Dat is een beetje flauw. Parlementariërs dienen al hun bonnetjes in te leveren, maar controleurs checken niet alles, die doen steekproeven en kijken naar de grote uitgaven. Daar hoeven echt geen veertig extra mensen voor te worden ingehuurd."

Zo reageerden de Nederlandse politieke partijen op vragen van de NOS:

-De VVD meldt dat zij zich aan de regels houdt en dat aan de onkostenvergoeding geen plicht tot specificatie vastzit. Vragen om nadere specificatie heeft de VVD dan ook niet beantwoord.

-De PVV liet vragen over de onkostenvergoeding onbeantwoord.

-Het CDA zeg zich te houden aan interne regels en geeft ook een accountantsverklaring van de uitgaven.

-D66 stopt een deel in de gezamenlijke delegatiepot en laat jaarlijks een externe accountant de uitgaven controleren. Het overgebleven geld stort de partij terug naar het Europees Parlement.

-De SP-Europarlementariërs geven gedetailleerd aan welke kosten ze maken, vooral voor telefoon- en computerkosten en kantoorbenodigdheden. Wat ze overhouden storten ze terug naar het Europees Parlement.

-GroenLinks stopt de vergoeding, met andere vergoedingen, in een stichting, die toeziet op juiste besteding ervan. Een externe accountant controleert dat en de resultaten zet de partij op haar website.

-De PvdA stort de vergoeding op een aparte rekening van de partijdelegatie; parlementariërs die kosten maken, kunnen er een beroep op doen.

-De ChristenUnie-Europarlementariër specificeert al zijn onkosten en laat die controleren door een accountant en door het partijbestuur.

-De Partij voor de Dieren meldt alleen dat ze wat ze overhoudt van de onkostenvergoeding terugstort.

-De SGP heeft de NOS geen antwoord gegeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden