Europa wil werk maken van integratie Roma

Hongaarse dorpen toneel van anti-zigeunerdemonstraties

De massale uitzetting van Roma uit Frankrijk, vorig jaar, is misschien toch nog ergens goed voor geweest. "Dat heeft ons wakker geschud", meent Viviane Reding, EU-commissaris voor justitie. Ze sprak gisteren in Boedapest, waar op initiatief van EU-voorzitter Hongarije Europese experts en belanghebbenden spraken over Roma-integratie. Een gisteren gepresenteerd plan wordt in juni voorgelegd aan de betreffende EU-ministers.

De Europese Unie heeft 26,5 miljard euro voor Roma-integratieprojecten. Daarvan is slechts een derde uitgegeven. Geld is dus niet het probleem - politieke wil en aandacht wel. "Integratie kan alleen slagen als toppolitici op nationaal niveau zich er echt voor inzetten", meent Reding.

De nieuwe EU-strategie kent vier hoofddoelen. Zorgen dat alle zigeunerkinderen op zijn minst de lagere school afmaken is er één. De achterstand van Roma op de arbeidsmarkt wegwerken. Betere toegang tot gezondheidszorg. En verder moet hun huisvesting verbeteren, waaronder toegang tot water, gas en stroom.

Roma-integratie werd lange tijd vooral als een Centraal-Europees probleem behandeld. De meeste van Europa's 10 miljoen zigeuners leven inderdaad in lidstaten als Hongarije, Slowakije, Roemenië en Polen. Maar de integratie van Roma en Sinti in oudere lidstaten is net zo goed een probleem. Daarom moeten alle lidstaten integratiedoelen stellen, inventariseren welke buurten en regio's het meest lijden onder segregatie en voldoende fondsen ter beschikking stellen.

Mensenrechtenorganisaties waren te spreken over het Hongaarse initiatief voor een nieuwe Europese Romastrategie. Maar ze wezen er gisteren op dat het wrang is dat de afgelopen weken in diverse Hongaarse dorpen intimiderende anti-zigeunerdemonstraties plaatsvonden, waarbij nauwelijks werd ingegrepen. Voor het conferentiegebouw lieten Hongaarse zigeuners demonstratief weten dat ze in de eerste plaats Hongaar en in de tweede plaats Roma zijn.

De Romastrategie is op zich een goede zaak, vindt Robert Kushen, directeur van het European Roma Rights Centre in Boedapest, al noemt hij de doelen zwak: "De leerplichtwet gaat in de meeste lidstaten bijvoorbeeld al verder dan het streven om de lagere school af te maken."

Hij ziet discrepantie tussen dit Hongaarse initiatief en een aantal regeringsmaatregelen: "De wet dat je bij een derde strafzaak automatisch levenslang krijgt, strafrechtmaatregelen tegen ouders die hun kind niet naar school sturen, een mogelijke beperking van onderwijs in de eigen taal in de grondwet: het zijn allemaal maatregelen die Roma treffen."

Daarnaast is vrijheid van meningsuiting volgens hem geen argument om geüniformeerde extremisten wekenlang in een dorp te laten marcheren, of demonstranten toe te staanmet fakkels door een zigeunerwijk trekken, zoals onlangs gebeurde.

De Hongaarse staatssecretaris voor integratie, Zoltán Balog, erkende dat het optreden tegen die extreemrechtse demonstraties zwak was: "Demonstratievrijheid is voor ons van groot belang, maar er zijn zeker fouten gemaakt. Dit is een leerproces."

Op zijn initiatief besloot de regering daarom deze week tot de oprichting van crisisteams in dorpen waar conflicten dreigen. In die teams werken de politie, het gemeentebestuur en lokale Romaleiders samen. "Dat is voor Hongarije geheel nieuw," aldus Balog. Ook moeten beleidsmakers en beleidsuitvoerders volgens hem leren dat niet alleen vuistslagen, maar ook intimidatie en bedreigingen een vorm van geweld zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden