Europa wijst genmaïs niet definitief af

Minister Frans Timmermans en zijn Franse collega Thierry Repentin vandaag in Brussel.Beeld epa

Het was voor het eerst dat Nederland stelling nam tegen een aanvraag voor de introductie van een nieuw genetisch gemanipuleerd gewas in Europa. Het was ook voor het eerst dat Duitsland zich onthield van stemming.  Daarmee wordt een verschuiving zichtbaar in het moeizame standpunt dat de EU probeert in te nemen aangaande het toelaten van genetisch aangepaste gewassen binnen de EU. Maar het was niet voldoende om de aanvraag definitief te blokkeren; te veel landen weigerden stelling te nemen en onthielden zich van stemming.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese lidstaten moesten zich vandaag uitspreken over de aanvraag voor het toelaten van genmaïs 1507 van producent Pioneer. 19 lidstaten stemden tegen, 5 waren voor en 4 onthielden zich van stemming. Daarmee zijn te veel landen onzeker over hun standpunt en was er een blokkerende meerderheid. De aanvraag ligt nu weer bij de Europese Commissie die moet beslissen wat de volgende stap wordt.

Precedent
De Partij voor de Dieren vreest dat de Europese Commissie de aanvraag nu alsnog zal goedkeuren en daarmee een precedent schept voor de andere aanvragen die al klaar liggen. Dan wordt ook de deur opengezet voor nieuwe aanvragen voor het verbouwen van andere gengewassen. De Partij van de Dieren had liever gezien dat Nederland, Duitsland en België (dat zich ook onthield van stemming) een front hadden gevormd en de invoering definitief hadden tegengehouden.

Als de Europese Commissie straks besluit dat deze maïssoort in de EU wordt toegelaten, mogen de lidstaten zelf ander beleid formuleren. Maar als de lidstaten gengewassen willen verbieden moeten ze wel met een wetenschappelijke onderbouwing komen. Dat is lastig omdat de onderzoeken waarop de Europese Commissie zich baseert vertrouwelijk zijn en meestal worden uitgevoerd door de bedrijven zelf. Met zoveel tegenstand lijkt het eerder voor de hand te liggen dat de Europese Commissie dit besluit voor zich uit zal schuiven tot er een nieuwe voorzitter is, Barosso's termijn eindigt dit jaar.

Muurvast
Al jaren zit het Europese beleid over gentechvoedsel muurvast. Officieel mag voedsel dat genetisch aangepaste ingrediënten bevat wel worden verkocht, maar dat moet wel op het etiket staan. Supermarkten huiveren om die producten in de schappen te leggen uit angst voor de furie van de milieubeweging.

Ook het beleid voor het verbouwen van gengewassen krijgt moeizaam vorm. Er is één soort genmaïs dat binnen de EU mag worden verbouwd: Mon 810 van Monsanto. Maar tot nu toe heeft alleen Spanje hiervan gebruik gemaakt en dat land is voorstander van gengewassen.

De lobby voor gengewassen is sterk. Megabedrijven zoals Monsanto, Pioneer en Syngenta staan te trappelen om hun zaden op de Europese markt brengen en de landbouwgrond te bezetten met genetisch aangepaste gewassen.

Actief tegen stemmen
Nederland was altijd voorstander van het toelaten van gengewassen in de landbouwindustrie, tot vorige week een ruime Kamermeerderheid zich achter een motie van de Partij voor de Dieren schaarde. Daarin werd de Nederlandse regering verzocht zich actief uit te spreken tegen de toelating van genmaïs 1507. Dit specifieke gewas is omstreden omdat het in combinatie met bestrijdingsmiddelen giftige stoffen zou kunnen produceren. Volgens de Partij van de Dieren is er onvoldoende onafhankelijk onderzoek verricht en baseert de Europese Commissie zich ook hier op onderzoek dat onvolledig is en uitgevoerd werd door de producent zelf.

Minister Frans Timmermans wilde zich in eerste instantie onthouden van stemming, maar daar ging de Kamer niet mee akkoord. Die wilde door de stelling van Nederland een definitief 'nee' afdwingen. Hoewel er in de houding van Duitsland enige beweging zit, is ook Duitsland verdeeld en onthield de lidstaat zich vandaag van stemming. Daarmee is er geen meerderheid en blijft het voor nu onduidelijk of genmaïs 1507 wel of niet mag worden verbouwd binnen de grenzen van de EU.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden