Europa vangt bot met aanpak ontbossing en broeikaseffect

DENVER - Bosnië, Hongkong, uitlaatgassen, een verdrag tot behoud van bossen, werkloosheid, nucleaire veiligheid en de toekomst van de VN. Het is maar een greep uit de onderwerpen die tijdens de 'topconferentie van acht' in Denver aan de orde zijn geweest.

De zeven rijke industrielanden en Rusland lieten een scherp geformuleerde waarschuwing horen aan het adres van Bosniërs, Kroaten en Serviërs dat het geduld op is en dat zij moeten meewerken aan de uitvoering van het vredesakkoord. Met name de Serviërs worden bedreigd met een permanente paria-status als zij Bosnische vluchtelingen niet laten terugkeren en oorlogsmisdadigers niet uitleveren.

Maar achter de schermen maakten de Europeanen ruzie met president Clinton over het Amerikaanse voornemen over een jaar de Amerikaanse troepen uit Bosnië terug te trekken. Zo'n aankondiging bij voorbaat speelt immers hardliners in de kaart om zich koest te houden totdat de Navo-troepen weg zijn.

De grote industrielanden plus Rusland zitten ondanks een glad geformuleerd slotdocument allerminst op één lijn als het gaat om de politieke, economische en milieuproblemen van de 21e eeuw. Amerika, Japan en Canada voelen niets voor stringente voorschriften die de EU bepleit om in het jaar 2010 de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen tot het niveau van 1990. Amerika wil niet verder gaan dan een vaag streven om te werken aan het verminderen van die uitstoot. Premier Kok, aanwezig namens de Europese Unie: “De beperking van broeikasgassen kun je niet vaag laten. Als het economisch zo goed gaat in Amerika, dan kun je toch wel wat aan het milieu opofferen?”

Ook over het beschermen van bossen zitten Europa en Amerika niet op één lijn. De Amerikanen voelen niets voor een verdrag. Clinton voert onder meer als argument aan dat de Amerikaanse milieubeweging daar tegen gekant is. Kok noemt dat een merkwaardig argument, omdat overal elders ter wereld de milieubeweging juist voor zo'n verdrag is. Hij heeft Clinton daarop aangesproken en de Amerikaanse president heeft beloofd dat punt nog eens na te gaan.

De economische poot van de top, in het verleden de hoofdschotel, bleek dit keer een obligaat onderdeel. Een uur lang kwamen de ministers van financiën zaterdag zonder de Russen bijeen en gaven daarna een weinig zeggende verklaring uit over economische groei, bevordering van de werkgelegenheid en nog een aantal zaken waarover in beginsel natuurlijk geen verschil van mening bestaat. - Vervolg op pagina 5

Fransen en Amerikanen ruziën over uitbreiding Navo VERVOLG VAN PAGINA 1

Voor de Europeanen was het teleurstellend dat de top de introductie van de Euro niet met enthousiasme heeft omarmd, maar op verzoek van Amerika, Japan en Groot-Brittannië een veel voorzichtiger welkom hebben geformuleerd. Als het om de aanpak gaat van problemen als werkgelegenheid en structurele aanpassing, staan de meningen haaks op elkaar. Zo hebben velen de toespraken van Clinton dat iedereen het Amerikaanse economische recept maar moet volgen, als arrogant ervaren. Het heeft vooral bij de Fransen en Italianen kwaad bloed gezet. President Chirac van Frankrijk heeft bovendien met Clinton ruzie gemaakt over de uitbreiding van de Navo. De Fransen willen per se Roemenië in de eerste ronde erbij en vinden het maar niks dat Clinton min of meer eenzijdig bepaalt dat het voorlopig tot de toetreding van Polen, Tsjechië en Hongarije beperkt moet blijven.

De Acht namen in hun slotverklaring wel eensgezind stelling tegen het klonen van mensen. Zj beloofden “nauwe internationale samenwerking” om te voorkomen dat wetenschappers doorbraken op dit gebied gebruiken om zo een mens in het leven te roepen.

Premier Kok mocht wat onwennig deze Top der Groten als waarnemer bijwonen. Dat het voorzitterschap van de EU niet voor vol wordt aangezien, werd bij aankomst al duidelijk gemaakt: geen Wilhelmus en geen rode loper. Kok en EU-voorzitter Santer stonden wel op de groepsfoto, maar als links- en rechtsbuiten. Veel kranten sneden ze dan ook gevoeglijk uit de foto.

Het werd zaterdagmorgen bij aankomst in de bibliotheek van Denver, waar de heren om een ronde tafel zaten, even pijnlijk toen Kok bij binnenkomst zag dat er een stoel te weinig was: hij pakte de lege stoel die voor zijn Britse collega Blair klaar stond. Het gevolg was dat er voor Blair een staanplaats overbleef. Een ambtenaar stond vervolgens zijn iets te kleine en lage stoel af aan de Britse premier.

Tijdens de lunch van zaterdag wilde president Clinton meer horen over het Nederlandse economische recept, dat nu internationaal als successtory bekend staat. Kok: “Clinton heeft daarover nagedacht; zaken als werkgelegenheid, sociale politiek, concurrentie, onderwijs. Het gaat er om te investeren, niet alleen in werk, maar ook in activiteiten na het werk zoals gezinsverplichtingen en studieverlof. Een evenwicht tussen sociale zekerheid en eigen verantwoordelijkheid. Dat zijn zaken die Amerika ook nodig heeft.”

De Franse oud-president Giscard d'Estaing heeft geklaagd over de inflatie van G7-topconferenties. De G7-top is in de jaren zeventig begonnen als een informele ontmoeting tussen de leiders van de belangrijkste landen om zaken te doen op economisch gebied. Maar het is ontaard in een politieke show met een veel te uitgebreide agenda, die van economie steeds meer opschuift naar politiek. Ambtenaren bereiden de agenda en het slotcommuniqué voor tot in detail voordat de conferentie begint, zodat er voor de regeringsleiders nauwelijks nog gelegenheid is om zinvol over de belangrijkste onderwerpen van gedachte te wisselen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden