'Europa onderschat stad als broedplaats van vernieuwing'

Interview | Europarlementariër Van Nistelrooij: Nederland kan straks doorbraak forceren

Te veel aandacht van de Europese Unie gaat naar de regio's en het platteland, te weinig naar de stad, zegt CDA-europarlementariër Lambert van Nistelrooij. Vandaag ontvouwt hij in Brussel met zijn rapport 'Stad in de schijnwerpers' zijn voorzet voor het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie dat begint op 1 januari. "Het kabinet moet een doorbraak forceren voor deze broedplaatsen van vernieuwing waar driekwart van de Europeanen woont."

Moet Europa zich wel bemoeien met de stad?

"Ja, want daar gebeurt het. De stedelijke gebieden verdienen tweederde van het Europese bbp. Kijk naar Eindhoven. Twintig jaar geleden was het een stad als vele andere. Nu is het Brainport, vol innovatieve grotere, kleine bedrijven, kenniswerkers, en netwerken tussen bedrijfsleven en wetenschap. Het heeft een sterke internationale positie veroverd in design en hoogtechnologische industrie. Zo ontwikkelen vele Europese steden zich razendsnel."

Er is al vaker aangedrongen op een Europees stedelijk beleid. Waarom lukt dat niet?" "De EU richt haar beleid nog steeds op de regio's. Een derde van haar fondsen gaat daar naar toe. Er liggen wel steden in die regio's, maar ze hebben het niet direct voor het zeggen. Dat moet dringend veranderen. De steden moeten aan het roer. Als ze niet meedoen dan haalt Europa zijn doelen van een slimme, duurzame groei niet. Daar vindt de vernieuwing plaats, het ontwerp van een nieuwe samenleving en de nieuwe verhouding tussen overheid en burgers. Het is toch raar dat we naar San Francisco moeten om te zien hoe technologie ons vooruit kan helpen."

Hoe moet dat dan?

"Niet van bovenaf met een beleid dat in Brussel opborrelt en wordt verspreid. Het moet vanuit die steden zelf komen, kom maar op met plannen en ideeën. Die zullen verschillen waarvan andere weer kunnen leren en profiteren. In plaats van city marketing waarbij ze met elkaar concurreren, moet Europa samenwerking promoten. Redelijk simpel eigenlijk."

En het geld?

"Geld van de landbouwfondsen overhevelen naar de steden zoals minister Plasterk voorstelt, gaat nu niet lukken. Maar we hebben als parlement een deurtje open gewrikt bij het Europees fonds voor regionale ontwikkeling. Dat is een begin. Er ligt een dik half miljard euro klaar dat steden kunnen gebruiken voor digitalisering, bijvoorbeeld slimme afvalbakken die via sensoren doorgeven dat ze vol zijn.

Een fors deel van het geld is voor een nieuwe manier van steden besturen. De relatie tussen overheid en burgers verandert sterk. De top down-benadering heeft haar langste tijd gehad. De burgers in Stockholm bijvoorbeeld, waar ze vooroplopen met het delen van informatie, zijn heel goed op de hoogte. Dan kan je bijvoorbeeld in plaats van verhitte debatten over asielzoekerscentra houden op het stadhuis in een vroeg stadium je inwoners vragen welke mogelijkheden ze zelf zien."

Hoe kan Nederland als voorzitter een doorbraak forceren?

"Het ijzer smeden nu het heet is. Ook Frankrijk heeft metropoolregio's ingesteld, een beetje naar Nederlands voorbeeld. Geef hun het voortouw. Verder is de samenwerking tussen de Europese steden onderling van belang. De Europese top moet niet zomaar een verklaring, maar het Pact van Amsterdam opleveren die die samenwerking bezegelt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden