Europa moet de oorlog in Jemen niet erger maken

asiel | Asielzoekers uit Jemen verdienen een positief antwoord op hun verzoek, gezien de Europese bijdrage aan de oorlog in Jemen, vindt hoogleraar migratierecht Thomas Spijkerboer.

Sinds begin 2015 woedt in Jemen een gewapend conflict. Een van de strijdende partijen wordt gesteund door een internationale coalitie onder leiding van Saudi-Arabië, en wordt bewapend door de VS en Europese landen. Schendingen van het internationale oorlogsrecht (zoals het bombarderen van ziekenhuizen) zijn aan de orde van de dag.

Op een bevolking van 24 miljoen mensen zijn 14 miljoen inmiddels aangewezen op voedselhulp, en er zijn ruim 3 miljoen binnenlandse vluchtelingen. Ruim 180.000 mensen zijn hun land ontvlucht. Dat aantal is zo laag omdat Jemen omringd wordt door andere brandhaarden (Somalië, Eritrea, Soedan) en Saudi-Arabië, dat het beperkte aantal routes door de woestijn met militaire middelen afsluit.

Net als bij andere vluchtelingengroepen meldt de VN dat de internationale gemeenschap maar ongeveer de helft van het geld bij elkaar brengt dat nodig is om mensen in Jemen en in de buurlanden op te vangen.

Jemenitische asielzoekers die Europa weten te bereiken zijn er bijna niet - in de afgelopen vijf jaar 3.845 mensen in de hele EU, waarvan 150 in Nederland. Het gaat dus om een zeer beperkte groep mensen.

Toen in 2015 de oorlog in Jemen uitbrak, besloot de staatssecretaris om een zogenaamd besluitmoratorium in te stellen. Zo'n moratorium schort de verplichting om tijdig op asielverzoeken te beslissen op, omdat de situatie onoverzichtelijk is. Het stelt de staatssecretaris in staat om informatie te verzamelen en beleid te formuleren.

undefined

Weinig andere keus

In augustus verliep het besluitmoratorium voor Jemenitische asielzaken. Er zou dus eigenlijk beslist moeten worden op Jemenitische asielverzoeken. In oktober 2016 meldde de staatssecretaris echter aan de Tweede Kamer dat er aan nieuw beleid gewerkt wordt. Het is de bedoeling dat de periode van het moratorium gebruikt wordt om nieuw beleid te formuleren. Maar daar is mee gewacht tot het moratorium verstreken was.

Als er een beslissing genomen zou worden op deze asielverzoeken, zou asiel verleend worden. De situatie in Jemen laat weinig andere keus. Maar de staatssecretaris kiest ervoor om niet te beslissen. Tijdens een besluitmoratorium blijven asielzoekers in onzekerheid in asielzoekerscentra. Die zijn geschikt voor verblijf van enkele maanden. Niet voor verblijf van inmiddels anderhalf of twee jaar.

Asielzoekers uit Jemen zijn veroordeeld tot nietsdoen, met alle problemen die dat met zich meebrengt. Jemen is daarmee een miniatuur van falend Europees beleid, om drie redenen. Het conflict wordt aangewakkerd door de steun aan Saudi-Arabië. De humanitaire noodtoestand die dat teweeg brengt wordt maar voor de helft gelenigd. De anderhalve man en een paardekop die in Europa voor asiel in aanmerking komen, worden voor onbepaalde tijd in de wachtkamer gezet.

Omdat het om een relatief beperkte kwestie gaat, zouden we eens kunnen gaan oefenen voor een minder desastreus beleid.

Nederland kan zelfstandig de gefundeerde aanspraken op asiel van Jemenieten honoreren. Dan kunnen ze verder met hun leven en komen ze zo kort mogelijk ten algemene laste.

Samen met Europese partners kan Nederland ervoor zorgen dat het geld dat nodig is in Jemen en de regio vanaf nu wel bij elkaar gelegd wordt.

En eveneens in Europees verband zouden we kunnen beginnen om de oorlog niet erger te maken dan hij zonder onze inbreng al is.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden