Europa maakt afspraken over klimaat, maar is het genoeg?

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Een nieuwe wereldwijde standaard, zo noemen Europese leiders het akkoord dat vannacht gesloten werd over klimaatdoelstellingen. Maar niet alle milieuactivisten reageren even enthousiast.

Tot in de kleine uurtjes werd er onderhandeld over de maatregelen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Uiteindelijk kwamen de EU-leiders er in Brussel uit.

In 2030 moet de CO2-uitstoot veertig procent lager liggen dan het niveau van 1990. Tot nu tot gold een doelstelling om twintig procent minder uit te stoten in 2020. Dat doel is al bijna gehaald. Ook moet het aandeel duurzame energie omhoog van veertien procent nu naar 27 procent in 2030.

Voortrekker
Voor Europa stond er veel op het spel: het continent geldt internationaal als een voortrekker op het gebeid van het terugdringen van broeikasgassen. In december vindt er in Lima een klimaattop plaats, en eind volgend jaar een nog belangrijker top in Parijs. Bij die gelegenheden zitten de Europese landen om tafel met landen als de VS en China, grootvervuilers die vaak wat minder happig zijn op strenge doelstellingen. Door zelf alvast strenge afspraken te maken, ligt de lat voor die onderhandelingen hoger, zo is het idee.

"Als je in de wereld kijkt, is Europa nu echt de nummer één", zei premier Rutte dan ook. En de Franse president Hollande concludeerde: "Europa geeft het goede voorbeeld". Hollande onderkende dat het een zwaarbevochten compromis was geweest, maar noemde het eindresultaat toch 'ambitieus'.

Milieuactivisten hadden echter op iets meer gehoopt. Bijvoorbeeld op een echt ambitieuze doelstelling van een CO2-reductie van tachtig procent in 2050. Natalia Alonso van Oxfam was blij met de gemaakte afspraken, maar zei ook: "Het is niet genoeg". Als de rijkste landen ter wereld niet meer doen "plaatsen ze een extra last op de armste mensen, die het meeste last hebben van klimaatverandering, maar er de minste verantwoordelijkheid voor dragen".

Lastige onderhandelingen
Sommige landen hadden ook wel strengere afspraken gewild, maar ze hadden te maken met ingewikkelde onderhandelingen. Bijvoorbeeld met Polen, dat erg afhankelijk is van kolen als brandstof, en van kolenmijnen als werkgever, en dat dus relatief veel te verliezen had bij de onderhandelingen.

Uiteindelijk kwam het land over de brug, maar pas nadat de Poolse premier Eva Kopacz een ingewikkelde set financiële voordelen rondom de emissiehandel voor haar land in de wacht had gesleept.

De onderhandelingen over meer duurzame energie werden bemoeilijkt door een conflict over de vraag of kernenergie daar ook toe gerekend mag worden. Die veroorzaakt weliswaar weinig uitstoot, maar is om heel andere redenen controversieel.

Uiteindelijk werd besloten dat de doelstelling van 27 procent duurzame energie niet voor ieder land afzonderlijk geldt, maar voor de EU als geheel.

Dat maakt het lastig om individuele landen op de afspraken aan te spreken. "Deze overeenkomst doet niets om Europa's afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te beëindigen, of om onze omschakeling naar een toekomst met schone energie te versnellen", constateerde een woordvoerder van Friends of the Earth dan ook teleurgesteld.

GroenLinks-europarlementariër Bas Eickhout, die sinds deze maand de Duurzame 100 van Trouw aanvoert, was zelfs 'verbijsterd' over het resultaat van de onderhandelingen. "Het Europees klimaatbeleid wordt gegijzeld door 28 regeringsleiders die met een veto kunnen wapperen", reageerde hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden