Europa bloedt zwaar voor BSE

BRUSSEL - In Nederland valt de schade nog mee. Nederlanders reageren blijkbaar minder emotioneel op berichten over BSE dan bijvoorbeeld de Duitsers, Italianen of de Fransen. Onder hen is de consumptie van rundvlees met respectievelijk 50, 40 en 25 procent gedaald.

Komt het door de berichtgeving of heeft het te maken met de lakse houding van de overheid, die de raadgevingen van Europa in de wind heeft geslagen? Duitsland ging er prat op BSE-vrij te zijn, net als Italië en Spanje. Maar toen keurders daar eenmaal systematisch begonnen te testen, werden overal gekke koeien geïdentificeerd.

De gevolgen zijn bekend. De Europese commissaris van landbouw Fischler luidde maandag in Brussel de noodklok. Europa zit met onverkoopbare voorraden en dalende vleesprijzen. Om dat beheersbaar te houden moet de productie omlaag, zegt de Oostenrijker. Fischler denkt aan premies voor het slachten van pasgeboren kalfjes en het schrappen van de vergoedingen voor zoogkoeien. Het zijn maar voorstellen, die pas effect hebben als ze Europees worden ingevoerd.

Vooralsnog gaat Brussel weinig creatief om met het probleem, waarvan vooral de politici dachten dat het beperkt zou blijven tot Groot-Brittannië. Nu er sinds 1 januari -na de BSE-explosie in Frankrijk- in vrijwel de hele EU op grote schaal wordt getest, blijkt het tegendeel. De ziekte is, Scandinavië uitgezonderd, overal in Europa. Paniek is het gevolg en angst is een slechte raadgever. Er komen steeds nieuwe maatregelen die de onrust moeten wegnemen, maar het omgekeerde effect hebben. In sommige landen, tenminste. Zo lijkt het er op dat de T-bone in de hele EU straks een verboden stuk vlees wordt. En ook afvalvlees mag niet langer van het bot worden geschraapt om in worsten en bitterballen te worden verwerkt. Voorzorgsmaatregelen, roept Brussel, bedoeld om het vertrouwen te herstellen. Alleen blijkt dat laatste niet uit de statistieken.

Europa staat machteloos, lijkt het wel. Ook al omdat de lidstaten niet allemaal de Brusselse lijn volgen. Ze talmen of hebben eenvoudig niet de middelen om te testen op BSE en massa's geslachte -en veelal gezonde- runderen op te slaan. Maar nu lijkt er geen ontkomen meer aan. Er zal dit jaar een overschot zijn van 800000 ton vlees in de EU. Dat is nog een voorzichtige schatting. Voorwaarde is dat het volledige vernietigingsschema van 500000 ton uitgevoerd wordt en de consumptie niet verder daalt.

Maar het onheil blijft niet beperkt tot de Europese Unie alleen. Steeds meer derde landen sluiten hun grenzen voor Europees rundvlees. En als vervolgens ook de consumenten in de EU naar alternatieven zoeken, blijven er volgens Brussel maar twee oplossingen over: opkopen en vernietigen, en productiebeperking. Dat zijn pure marktmaatregelen, waarbij het vooral draait om geld.

Op termijn is de enige uitweg: minder en gezonder produceren. Iets waar in Brussel al lang over wordt gepraat. De carnivoren zullen dan bereid moeten zijn om meer te betalen voor hun vlees, waarvan de overheid moet garanderen dat het veilig is. Maar vooralsnog heeft Europa de ziekte niet onder controle en blijft het pleidooi voor andere, meer natuurlijke, productiemethoden beperkt tot een oneliner op de landbouwbeurs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden