Europa blijft diep verdeeld over zijn asielbeleid

"De hervorming van ‘Dublin’ is dood", tweette Theo Francken, de Belgische staatssecretaris voor asielzaken, nog tijdens het overleg. Beeld BELGA

De omstreden Dublin-richtlijn werkt allang niet meer. Maar met de herziening ervan vlot het evenmin.

De onderhandelingen over de hervorming van het Europese asiel- en migratiebeleid, die al ruim twee jaar aanslepen, dreigen uit te lopen op een fiasco. Tijdens een ministersvergadering vandaag in Luxemburg kwamen alle frustraties en stokpaardjes over migratie naar boven. De conclusie was dat de ministers de hete aardappel doorschuiven naar hun regeringsleiders, die op hun top eind deze maand in Brussel geacht worden eindelijk tot een besluit te komen. De kans daarop is klein.

De zwaarste klus is en blijft de herziening van de aloude Dublin-richtlijn. Die bepaalt dat de lidstaat waar een migrant voor het eerst voet op EU-bodem zet de asielaanvraag moet behandelen. Tijdens de migratiecrisis van 2015/2016, toen ruim een miljoen migranten de EU irregulier binnenkwamen, bleek die afspraak onwerkbaar. ‘Frontlijnstaten’ zoals Griekenland en Italië droegen ongewild de zwaarste lasten. Om de crisis te bezweren en de solidariteit te vergroten, besloten de andere landen tot een tijdelijk en verplicht quotasysteem voor de herverdeling van asielzoekers.

Verplichting

Ruim twee jaar geleden kwam de Europese Commissie met haar voorstel voor herziening van ‘Dublin’, met daarin een permanent quotasysteem, te gebruiken in tijden van crisis. Maar dat voorstel heeft geen wortel geschoten. Sommige landen, vooral aan de oostkant van de EU, willen zich nergens toe verplichten, terwijl andere landen juist verder willen gaan.

Ook het laatste compromis van het Bulgaarse voorzitterschap vergaarde vandaag bij lange na geen meerderheidssteun. “Het ligt moeilijk voor elke lidstaat”, zei staatssecretaris Mark Harbers (VVD) van justitie en veiligheid.

Vooral zijn Belgische ambtgenoot Theo Francken (N-VA) baarde opzien met gekruide uitspraken. “De hervorming van ‘Dublin’ is dood”, tweette hij nog tijdens de vergadering. “Er is totaal geen consensus.”

Bij aankomst had Francken al met de nodige oneliners gestrooid. “Europa is als een huis. We zijn nu al drie jaar aan het discussiëren over wie in welke kamer moet slapen. Maar het belangrijkste is dat die voor- en die achterdeur dichtgaan. We zijn onze eigen ondergang aan het creëren. Als Europa dit niet opgelost krijgt, dan is er geen Europese Unie en geen Schengen-zone meer binnen nu en vijf jaar. Je ziet nu dat alle verkiezingen naar rechts gaan, afgelopen weekeinde opnieuw in Slovenië.” Daar won zondag de antimigratiepartij SDS.

Franckens oproep om naar Australisch voorbeeld alle migrantenboten zonder pardon terug te sturen, vond weinig weerklank. “No push-backs”, zei Eurocommissaris Avramopoulos (migratie) na afloop, verwijzend naar de Geneefse Conventie die dergelijke collectieve terugzendingen van migranten verbiedt. “De Dublin-hervorming is niet dood, tenzij iemand die wil vermoorden”, merkte ze. “Uitspraken als die van Francken zijn contraproductief.”

Lees ook: Nederland wil strengere Europese afspraken over het terugsturen van asielzoekers

Nederland wil dat asielzoekers actiever terug worden gestuurd naar de grenslanden waar ze de EU binnenkwamen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden