Euromonster is na korte pauze weer terug

Jose Manuel Barroso, president van de Europese Commissie. (FOTO REUTERS)Beeld REUTERS

De zorgen over de euro zijn terug van weggeweest. Na een rustige zomer zien Griekenland, Portugal en Ierland de rente op hun obligaties weer schrikbarend stijgen.

Het monster dat de euro bedreigde leek verslagen, met de reddingsplannen die de Europese Unie in mei presenteerde. Eerst een steunoperatie van 110 miljard euro voor de Grieken, die hun overheidsfinanciën in het honderd hebben laten lopen, daarna een vangnet van maar liefst 720 miljard euro voor het geval een ander land ook in de problemen komt.

Maar net als in een griezelfilm is het monster na de pauze teruggekomen. De rente op Griekse staatsschuld is opgelopen tot bijna 12 procent, vlak onder het niveau dat de eurozone dwong om in te grijpen. Ierland en Portugal betalen beide bijna 6 procent, meer dan ooit sinds de invoering van de eenheidsmunt.

De hoge rentes duiden op wantrouwen in de financiële markten. Die vragen een hogere beloning op de schuldpapieren van de drie landen, vanwege het risico dat ze misschien niet meer terugbetalen. Voor Griekenland lijkt het probleem niet urgent: dankzij het reddingsplan hoeft Athene voorlopig de markt niet op.

Maar ooit komt dat moment weer en dan heeft de Griekse regering opnieuw een probleem. De andere eurolanden, de Europese Commissie en het Internationaal Monetair Fonds prijzen de Grieken wel voor hun strenge bezuinigingsbeleid, maar de markten lijken niet overtuigd.

Met de cijfers erbij is dat wantrouwen wel begrijpelijk. Het IMF verwacht dat de Griekse staatsschuld verder zal stijgen, tot een ongekende top van 149 procent in 2012. Het is moeilijk voorstelbaar hoe een regering ooit uit zo’n schuldenberg kan ontsnappen, zonder een herstructurering. Dat wil zeggen: niet alle schulden terugbetalen.

Griekenland kampt met een geloofwaardigheidsprobleem. Het Europese statistiekbureau Eurostat heeft nog altijd niet alle gegevens gekregen over de trucs die Athene gebruikte om de begroting op te poetsen en zo toe te kunnen treden tot de eurozone, zei Eurostat-baas Walter Rademacher tegen het persbureau Bloomberg.

Ierland en Portugal hebben hun eigen problemen. De Ierse regering worstelt met de gigantische schulden van de genationaliseerde Anglo Irish Bank. De Portugezen hebben bij de Europese Centrale Bank extra krediet gevraagd. Het goede nieuws is dat Spanje het wantrouwen wel afgeschud lijkt te hebben.

De problemen in de ’randgebieden’ van de eurozone zetten de koers van de gezamenlijke munt onder druk. Nieuwe afspraken over beter financieel toezicht en een scherpere controle vanuit Brussel op de nationale begrotingen, hebben het vertrouwen ook niet hersteld.

President Barroso van de Europese Commissie lanceerde dinsdag in zijn ’State of the Union’ een plan om gezamenlijke Europese obligaties uit te geven. Gesteund door de gehele Europese economie zouden die niet hoeven te lijden onder de problemen in enkele kleine lidstaten. Maar de sterke eurolanden voelen weinig voor die spreiding van risico’s.

Minister Jan Kees de Jager van financiën ziet niets in euro-obligaties. „Ik vind het niet netjes om het idee meteen af te serveren”, zei hij dinsdag. „Maar als we de risico’s gaan ’poolen’, zijn Nederland en Duitsland het slachtoffer. Ik ben sceptisch over het ophalen van geld op Europees niveau.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden