Eurolanden moeten aan de leiband

Van Rompuy: Per contract gehoorzaamheid aan Europese Commissie afdwingen

GIJS MOES | BRUSSEL

Eurolanden moeten per contract vastleggen dat ze de economische aanwijzingen van de Europese Commissie zullen volgen. Bovendien moeten die landen op termijn een gezamenlijke begroting krijgen.

Dat zijn de twee meest vergaande voorstellen in een plan van voorzitter Van Rompuy van de Europese Raad. Hij zal het plan voorleggen aan de Europese regeringsleiders, tijdens een EU-top die over twee weken plaatsvindt.

Als de plannen doorgaan, kan de commissie straks bepalen of een land de lonen moet matigen, de pensioenen moet verlagen of de regels voor hypotheken moet aanpassen. Nu geeft Brussel al jaarlijks dringende adviezen, maar die kunnen landen naast zich neerleggen.

Van Rompuys voorstel lekte gisteren uit in de Financial Times. De Britse krant sprak van 'centralisatie van de macht' in de eurozone. De voorzitter steekt zijn nek hiermee ver uit. Wel kleedt hij zijn voorstellen in als 'eerste indicaties', het politieke gevecht met de lidstaten moet nog plaatsvinden.

"Het idee dat eurolanden individuele contracten sluiten op Europees niveau over de hervormingen die zij aangaan en de implementatie ervan, moet worden onderzocht", luidt de exacte tekst. Zo'n verplichting moet ervoor zorgen dat de eurolanden uitvoeren wat de Europese Commissie aanbeveelt. Nu geldt die verplichting alleen voor landen die noodsteun krijgen, zoals Griekenland.

Een gezamenlijke begroting voor de eurozone is al eerder bepleit door Frankrijk en Duitsland. Op die manier kunnen landen in problemen gemakkelijk geholpen worden door rijkere lidstaten. Zo kan de gezamenlijke begroting een manier zijn om de lasten in Europa te verdelen, zonder zogeheten 'eurobonds' in te voeren. Daar verzet Duitsland zich sterk tegen. Maar ook in Van Rompuy's voorstel zullen de rijkere landen moeten betalen.

Van Rompuy kan wijzen op de opdracht die hij kreeg van de regeringsleiders zelf. Zij vroegen hem in juni om te komen met plannen voor de verdieping van de economische unie. Het ontbreken van een gezamenlijk economisch beleid is een van de oorzaken van de eurocrisis.

De plannen van Van Rompuy komen niet alleen uit zijn koker. Hij werkt samen met voorzitter Barroso van de Europese Commissie, president Draghi van de Europese Centrale Bank en voorzitter Juncker van de groep van eurolanden. Draghi heeft al vaker duidelijk gemaakt dat hij vindt dat de politiek nu haar verantwoordelijkheid moet nemen.

Bovendien heeft Van Rompuy de afgelopen maanden druk overlegd met de Europese regeringsleiders. Waarschijnlijk heeft hij bij een aantal van hen steun gevonden voor deze voorstellen, want de Belgische ex-premier staat niet bekend als iemand die zijn nek uitsteekt voor onhaalbare voorstellen.

Minister De Jager (financiën) vindt het 'niet helemaal duidelijk' wat Van Rompuy met zijn voorstellen bedoelt, zegt een woordvoerder. "Wij zijn voor het nakomen van gemaakte afspraken, maar niet voor het invoeren van nieuwe procedures", zegt hij over de contracten. Ook de gezamenlijke begroting noemt hij 'weinig concreet'. De Jager wil daar in ieder geval geen extra geld aan uitgeven.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden