Eurocrisis steekt de kop weer op in Zuid-Europa

Trojka voert druk op in Athene; architect van bezuinigingen weg als minister in Lissabon; politiek rumoer in Rome

BRUSSEL - Na maanden van relatieve rust dreigt de eurocrisis weer langzaam op te borrelen in Zuid-Europa, met name in Griekenland.

De internationale geldschieters, verzameld in de trojka, praten in Athene over de voortgang van de afgesproken hervormingen. Volgens persbureau Reuters hebben ze de Griekse regering een ultimatum gesteld: uiterlijk vrijdag moeten er meer garanties zijn over de hervormingen in de publieke sector, vooral in de gezondheidszorg en de belastinginning. Die zouden achterblijven bij de strenge eisen van Europa en het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Zonder die zekerheid komt de geplande uitbetaling van een nieuw leningdeel van 8 miljard euro in gevaar, zo meldde Reuters gisteren op gezag van vier eurogroep-functionarissen. De Europese Commissie, die samen met het IMF en de Europese Centrale Bank de trojka vormt, sprak het ultimatum aan Athene tegen. "Uit de lucht gegrepen", aldus een Commissie-woordvoerder.

Volgens Griekse media overweegt de trojka de 8 miljard euro niet in één maar in drie termijnen aan Griekenland te geven, bij wijze van stok achter de deur. Griekenland zal hoe dan ook het hoofdonderwerp zijn op de laatste eurogroep-vergadering voor de zomervakantie, volgende week maandag.

Er staat veel op het spel. In augustus moet Griekenland 2,2 miljard euro aan schuld herfinancieren. Het is daarvoor volledig afhankelijk van de trojka. Als het overleg met de internationale geldschieters mislukt, is er kans dat het IMF zich helemaal terugtrekt uit het Griekse steunprogramma.

Athene dreigt niet te kunnen voldoen aan de eis om dit jaar voor 2,6 miljard euro aan staatdeelnemingen kwijt te raken. Voor het aardgasbedrijf Depa is geen koper gevonden, en de sluiting van staatsomroep ERT leidde bijna tot de val van de regering.

Een risicofactor waar Athene zelf geen enkele greep op heeft, is mogelijk onenigheid bínnen de trojka. Vorige maand ontstond er wrevel tussen het IMF en de Europese Commissie. Aanleiding was een kritische IMF-evaluatie over het eerste trojka-hulpprogramma voor Griekenland, 110 miljard euro in 2010. Het fonds in Washington trok zelf het boetekleed aan, maar wees ook beschuldigend naar Brussel.

Ook in Portugal stak het eurocrisis-monster gisteren de kop weer op, door het vertrek van minister van financiën Vitor Gaspar. Deze partijloze technocraat geldt als de architect van het Portugese bezuinigingsprogramma. Dat werd eveneens door EU en IMF als voorwaarde gesteld voor 78 miljard euro aan noodsteun.

Vanwege de pijnlijke belastingverhogingen en loonsverlagingen die Gaspar sinds 2011 moest doorvoeren, was hij niet populair. In zijn ontslagbrief schrijft hij dan ook dat hij vertrekt vanwege de afkalvende steun voor de hervormingen, waardoor Portugal nu al voor het derde jaar op rij in recessie verkeert.

Op 15 juli beginnen trojka-vertegenwoordigers in Lissabon aan een evaluatie van het Portugese crisisbeleid. Het is de bedoeling dat het land in de loop van volgend jaar van het internationale geldinfuus wordt afgekoppeld en weer op eigen kracht geld kan lenen. Onrust binnen de regering zou dat proces kunnen vertragen.

Gaspar wordt opgevolgd door zijn staatssecretaris, Maria Luís de Albuquerque.

In Italië dreigt de kleine coalitiepartij van oud-premier Mario Monti de steun aan zijn opvolger Enrico Letta op te zeggen, omdat diens hervormingen in Monti's ogen niet snel genoeg gaan. Letta heeft voor morgen een extra kabinetsberaad bijeengeroepen. Monti's partij is te klein om Letta's links-rechtse regering ten val te brengen, maar politiek rumoer in Rome zal zowel in Brussel als op de financiële markten wantrouwen wekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden