Euh, mag ik nog even met Athene bellen?

Hoe de eurogroepbijeenkomst in het laatste uur een dramatische wending nam

Het chagrijn hangt in de lucht in het kleine, snikhete Brusselse zaaltje waar de internationale pers zowat tegen de muren zit geplakt. Het journaille wacht daar bijna een uur op de persconferentie van de ingelaste vergadering van de eurogroep over Griekenland. Pas na middernacht komt voorzitter Jeroen Dijsselbloem binnenlopen en ook hij kan geen weerstand bieden aan de vele slechte humeuren die hier zijn samengebald.

De stemming is al van meet af aan ondermaats, omdat de vergadering vanwege de naderende Europese top van regeringsleiders niet wordt gehouden op de gebruikelijke plek, in het gebouw van de Europese Raad.

Het naastgelegen EU-gebouw is niet uitgerust voor dit soort bijeenkomsten. De ruimte waar de journalisten woensdagavond moeten werken, heeft iets weg van een vertrekhal van een vliegveld op een stakingsdag.

Onder die omstandigheden houdt Dijsselbloem zijn vermoedelijk kortste persconferentie in ruim twee jaar voorzitterschap van de eurogroep. "U merkt dat ik mezelf aan het herhalen ben, dus wilde ik deze persconferentie hierbij afsluiten", zegt hij na krap tien minuten.

Wat is hier gebeurd? Waarom moet de pers zo lang wachten op een vrij wezenloze verklaring van Dijsselbloem, namelijk dat de ministers van financiën van de eurozone niet eens een gezamenlijke verklaring kunnen produceren over de Griekse kwestie?

Al vrij snel gonzen verhalen rond over het dramatische einde van deze topbijeenkomst.

De verwachtingen waren al laaggespannen. Het zou slechts een eerste kennismaking zijn met de plannen van de nieuwe Griekse regering, vertegenwoordigd door de mediagenieke minister Gianis Varoufakis. Een besluit over het lot van het Griekse steunprogramma, dat op 28 februari afloopt, zou niet hier vallen maar maandag, als de eurogroep opnieuw bijeenkomt. Maar het zou toch wel sjiek zijn als de ministers een gezamenlijke verklaring kunnen presenteren, hoe hol de woorden ook zullen klinken. De concepttekst daarvan doet in verscheidene media de ronde.

Die paar alinea's lijken weinig controversieel. Eén zin is cruciaal. "De Griekse autoriteiten hebben ermee ingestemd om nauw en constructief met de instituties samen te werken om de mogelijkheden te onderzoeken voor een verlenging en succesvolle afronding van het huidige programma, met inachtneming van de plannen van de nieuwe regering." Typisch zo'n zin waaraan alle negentien ministers wel een woordje hebben bijgedragen.

Rond elf uur 's avonds vindt iedereen het wel mooi zo. Ook Varoufakis ziet geen reden om moeilijk te doen. Verscheidene ministers, onder wie opperminister Wolfgang Schäuble uit Duitsland, verlaten zelfs al de vergadering, ongetwijfeld onder het uitroepen van 'tot maandag, allemaal'.

Maar terwijl de vergaderzaal leegloopt, steekt Varoufakis zijn vinger op. Of hij nog even met Athene mag bellen?

Als de minister zijn telefoon weer opbergt, verbijstert hij de nog aanwezige ministers met de mededeling dat deze tekst zo niet kan.

Het probleem zit in het woord 'verlenging', want het nieuwe Athene heeft steeds gezegd dat het lopende EU/IMF-programma vervangen moet worden door een geheel nieuwe aanpak.

Dan maar helemaal geen verklaring, concludeert Dijsselbloem, al zal hij dat als een bittere nederlaag ervaren.

"Het was mijn ambitie om het eens te worden over de stappen die de komende dagen moeten worden gezet, zodat we die goed besteden en meer vooruitgang boeken tussen nu en maandag", zegt hij iets voor half één, donderdagmorgen. "Helaas zijn we daar niet in geslaagd, dus zetten we onze gesprekken maandag voort en gaan we vanaf daar verder."

Varoufakis spreekt van een 'constructieve' en 'fascinerende' bijeenkomst.

Fascinerend was het zeker.

undefined

Deal met Tsipras biedt enige hoop

Een dag na de rampzalige afloop van de eurogroepbijeenkomst over Griekenland gloort er toch weer hoop op een oplossing. In de marge van de Europese top van regeringsleiders sloten eurogroepvoorzitter Dijsselbloem en de Griekse premier Tsipras gisteren een overeenkomst die beide partijen nader tot elkaar moet brengen, zo maakte een woordvoerster van Dijsselbloem bekend.

Vanaf vandaag zullen experts van de Griekse regering en van de drie instituties die tot voor kort de trojka vormden - het woord is inmiddels bijna taboe geworden - een puur technische vergelijking maken van de bestaande afspraken tussen Athene en de geldschieters enerzijds en de plannen van de nieuwe regering-Tsipras anderzijds.

Dit zakelijke lijstje wordt vervolgens ingebracht op de cruciale eurogroepbijeenkomst van komende maandag.

Op 28 februari loopt het huidige leningenprogramma af. Athene weigert om verlenging te vragen, waarmee de Grieken vanaf 1 maart voor het eerst in vijf jaar aan zichzelf zijn overgeleverd.

De ingelaste eurogroep van woensdagavond eindigde in een fiasco, omdat de ministers het zelfs niet eens konden worden over een gezamenlijke verklaring. De Griekse minister Varoufakis trok na overleg met Athene op het laatste moment zijn steun aan de conceptverklaring in, omdat daarin nog steeds sprake is van een mogelijke 'verlenging' van het huidige programma.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden