EU zet stap naar Europese omzetbelasting voor internetreuzen

Logo's van twee Amerikaanse techreuzen die voor de helft 'gafa' zijn.Beeld REUTERS

De grote landen in de Europese Unie hebben een offensief ingezet om de machtigste bedrijven op aarde (lees: Amerikaanse internetbedrijven) meer belasting te laten betalen. De vereiste unanimiteit daarvoor is er nog lang niet, maar tijdens een ministersvergadering in de Estse hoofdstad Tallinn is er vandaag wel beweging in de discussie gekomen.

Het begon met een voorstel van de nog redelijk nieuwe Franse minister Bruno Le Maire, die de afgelopen dagen de steun binnensleepte van Duitsland, Italië en Spanje. Zij pleiten ervoor internet-giganten als Google, Apple, Facebook en Amazon voortaan ook aan te slaan voor de omzet die ze in EU-landen boeken, en niet alleen voor de winst. Naar de beginletters van deze concerns is de term 'Gafa-belasting' inmiddels aan het rijke Brusselse belastingvocabulaire toegevoegd.

Omdat dergelijke bedrijven die winst formeel boeken in een aantrekkelijk fiscaal vestigingsland, zoals Ierland of Luxemburg, betalen ze naar verhouding veel minder belasting dan een doorsnee bedrijf. "Amazon verkoopt honderdduizenden boeken in Frankrijk en betaalt nauwelijks belasting. Hoe kunnen we dat accepteren?", aldus Le Maire in Tallinn.

Uiteindelijk ondertekenden de ministers van tien EU-landen [Bulgarije, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Oostenrijk, Portugal, Roemenië, Slovenië en Spanje, CS] de brief met het voorstel voor een 'gelijkmakingstaks', zo genoemd om aan te geven dat de internetgiganten fiscaal gezien een gelijke behandeling moeten ondergaan als kleinere bedrijven. Elke onderneming zou belasting moeten betalen in het land waar de economische activiteiten plaatsvinden, is het idee.

5,1 miljard euro extra belasting

In een rapport van Europarlementariër Paul Tang (PvdA) staat dat EU-landen in drie jaar tijd (2013-2015) hun schatkisten voor ongeveer 5,1 miljard euro extra hadden kunnen aanvullen als alleen al Google en Facebook een 'normale' omzetbelasting hadden afgedragen.

Bij een bescheiden omzetbelastingtarief van 2 à 5 procent zullen die schatkisten onmiddellijk volstromen met geld van de Amerikaanse internetconcerns.  "Economische efficiëntie staat op het spel, evenals eerlijke belastingheffing en soevereiniteit", aldus de brief van de tien ministers van financiën. Dat die vooral uit grote landen komen, is niet vreemd. Daar zitten de meeste consumenten van de internetbedrijven en worden dus ook de grootste bedragen aan belasting misgelopen.

Dat de handtekening van de demissionaire Nederlandse minister Dijsselbloem niet onder die brief staat, heeft een simpele reden: "Omdat we demissionair zijn", zei hij na afloop van de bijeenkomst in Tallinn. "De nieuwe regering moet hierin haar positie bepalen."

Dijsselbloem: goed initiatief

De scheidend minister heeft zijn Franse ambtgenoot wel laten weten dat hij het een goed initiatief vindt. "Er is inmiddels een groep bedrijven die zo'n machtspositie hebben verworven in economie die tot grote onevenwichtigheid leidt."

De ministersbrief (waaronder dus nog achttien handtekeningen ontbreken) is het begin van een lang politiek proces, dat - zoals met alle Europese belastingkwesties - aan het einde van de rit een unaniem besluit vereist. Een eerste concreet voorstel van de Europese Commissie komt op z'n vroegst komend voorjaar.

Toch verwacht Dijsselbloem dat dit plan weleens sneller van de grond kan komen dan menig ander initiatief ter bestrijding van belastingontwijking. "Het beweegt heel snel. Mijn opvatting is dat de houding van veel landen, waaronder Nederland, dat belastingen onder de eigen soevereiniteit vallen, gewoon niet meer is vol te houden."

Om daaraan toe te voegen, alsof hij als 'gewoon' PvdA-Kamerlid al oppositie voert tegen het kabinet-Rutte III: "Nederland doet er goed aan om zich aan te sluiten bij de landen die dat vorm willen geven, in plaats van bij de landen die het alleen maar willen tegenhouden."

Lees ook: In de EU is een belastingrevolutie gaande
Lees ook: 
EU-lidstaten werken aan minimumtaks voor multinationals

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden