EU stemt in met migratiedeal Turkije

Beeld afp

Turkije en de Europese Unie zijn eruit: de leiders van de 28 EU-landen hebben het vrijdagochtend voorbereide compromis over de aanpak van de vluchtelingencrisis goedgekeurd, zo maakte de Finse premier Juha Sipilä op Twitter bekend. Het plan zou zondag in moeten gaan.

De deal behelst onder meer dat migranten die aankomen op Griekse eilanden worden teruggestuurd naar Turkije. In ruil daarvoor zullen Europese landen één Syrische vluchteling uit Turkije halen voor iedere Syriër die zich tussen de teruggestuurde migranten bevindt. Het plan moet zondag van start gaan, om te voorkomen dat smokkelaars nog massaal gaan werven om migranten over te zetten naar Europa.

Het compromis werd vanochtend voorbereid met de Turkse premier Ahmet Davutoglu. Premier Rutte was in zijn rol als tijdelijk voorzitter van de EU ook een van de onderhandelaars.

Juridische knopen
Om tot een akkoord te komen moesten nog veel juridische knopen worden doorgehakt. Zo staat onder meer in de tekst van het akkoord dat alle migranten een individuele toets krijgen zoals voorzien is in het internationale recht.

Er zal een hele operatie opgetuigd moeten worden op de Griekse eilanden om de asielaanvraag van migranten versneld te verwerken voordat ze worden teruggestuurd naar Turkije. Daar moeten onder meer asielexperts, tolken en rechters voor worden gemobiliseerd.

Amnesty International denkt dat het onmogelijk is om de deal vanaf zondag in te laten gaan, zonder dat daarbij mensenrechten geschonden worden. "Griekenland heeft geen normaal functionerend asielsysteem en Turkije is voor vluchtelingen helemaal niet veilig", laat de organisatie in een reactie weten. "Bovendien verwachten we dat smokkelaars andere routes gaan zoeken. De Tweede Kamer heeft gezegd dat een deal in overeenstemming met het internationaal recht moet zijn. De Kamer wordt dus ook buitenspel gezet.''

Verhoudingen op scherp
Terwijl de EU en Turkije vandaag de kaarten schudden in Brussel, zette Erdogan de verhoudingen nog maar even op scherp. In een toespraak voor de Turkse televisie zei de president dat Europa eerst naar zichzelf moet kijken voordat het anderen vertelt hoe ze met migranten om moeten gaan.

Ankara zal alleen luisteren naar kritiek op de Turkse mensenrechtensituatie als die ook gerechtvaardigd is, aldus Erdogan. "In een tijd waarin Turkije drie miljoen vluchtelingen opvangt, moeten degenen die geen ruimte weten te vinden voor een handvol vluchtelingen, die deze onschuldigen in erbarmelijke omstandigheden houden, eerst maar eens naar zichzelf kijken'', aldus de Turkse president.

De timing van de sneer is opmerkelijk, aangezien Turkije in ruil voor het terugnemen van vluchtelingen juist versnelde onderhandelingen eist over Turkse toetreding tot de EU. Critici verwijten Turkije dat het land zich over de rug van vluchtelingen de EU in probeert te wrikken, maar Davutoglu wees die kritiek van de hand. "Deze deal sluiten we niet voor Turkije, maar voor de vluchtelingen", zei hij in Brussel.

Tevreden Rutte
Volgens premier Mark Rutte is de deal ‘goed voor alle partijen’. “Deze deal is goed voor vluchtelingen omdat ze in Turkije betere opvang krijgen, omdat ze niet meer de levensgevaarlijke overtocht moeten maken. Dit is goed voor Turkije dat hulp krijgt bij de opvang van vluchtelingen en dit is goed voor Europa dat niet meer op een ongecoördineerde manier zulke aantallen vluchtelingen krijgt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden