EU-president Tusk maakt gehakt van de Britse brexit-verwijten

Donald Tusk en Leo Varadkar Beeld AP

Aan het begin van een oktobermaand die bol staat van de brexit-spanning haalt 'EU-president' Donald Tusk hard uit naar 'onaanvaardbare opmerkingen' van de Britse regering. 

De Pool liet blijken dat Londen niet de illusie moet hebben dat Brussel de komende weken van onderhandelingsstrategie zal veranderen, een als eis overkomende verwachting die met name doorklonk op het congres van de Britse conservatieve regeringspartij in Birmingham.

"De waarheid vertellen, zelfs als die moeilijk en onplezierig is, is de beste manier om respect te tonen aan partners", zei Tusk afgemeten, met de hem bezoekende Ierse premier Leo Varadkar aan zijn zijde. "Zo ging het in Salzburg (waar de Britse premier May tijdens een EU-top vorige maand hard werd aangepakt door haar Europese collega's, red.) en zo zal het de komende dagen gaan."

De voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders was met name gepikeerd over de uitspraken van de Britse minister Jeremy Hunt van buitenlandse zaken op het partijcongres in Birmingham. Die vergeleek de Europese Unie met de Sovjet-Unie, en zijn land met een gevangene daarvan.

Sovjet-Unie

"De EU is opgericht om de vrijheid te beschermen", aldus Hunt. "Het was de Sovjet-Unie die mensen ervan weerhield te vertrekken. Als je van de EU-club een gevangenis maakt, zal het verlangen om die te verlaten niet kleiner worden. Dat verlangen zal groeien. We zullen niet de enige gevangene zijn die wil ontsnappen."

Tusk maakte gehakt van die vergelijking, die hij 'even onverstandig als beledigend' noemde. "De Sovjet-Unie betekende gevangenissen en goelags, grenzen en muren, geweld tegen burgers en buren. De Europese Unie betekent vrijheid en mensenrechten, welvaart en vrede, leven zonder angst; ze betekent democratie en pluralisme, een continent zonder interne grenzen en muren. Als iemand die zijn halve leven in het sovjetblok heeft doorgebracht, weet ik waarover ik praat."

Op de dag van nieuwe onthullingen over de Russische hack-pogingen bij de chemische-wapens-organisatie OPCW in Den Haag maakte Tusk de regering-May nog eens duidelijk hoe de verhoudingen liggen. "De sovjetgeest bestaat nog steeds, zoals duidelijk werd uit de aanval in Salisbury (op de Russische ex-spion Skripal, red.). Jullie weten als geen ander waar je die geest kunt vinden. Bepaald niet in Brussel. Ik weet zeker dat jullie je nog kunnen herinneren wie als eerste zijn volledige solidariteit uitsprak met het Verenigd Koninkrijk op dat kritieke moment."

Waardigheid

De Europese top van over twee weken wordt het volgende cruciale ijkmoment voor het al dan niet bereiken van een akkoord over de voorwaarden voor het Britse vertrek uit de EU, over een klein half jaar.

Tusk zei nog steeds te hopen op een brexit-akkoord 'om de schade te minimaliseren, aan beide kanten van het Kanaal'. Britse politici die hameren op respect en waardigheid brengen zo'n beoogd akkoord niet dichterbij, aldus Tusk, een duidelijke steek onder water naar May. "Laten we niet vergeten dat elke betrokkene in dit proces zijn waardigheid heeft. Confrontatie op dat vlak leidt tot niets goeds."

Lees ook: 

Een dansende May schetst een zonnige toekomst

Dancing Queen Theresa May kon om zichzelf wel lachen tijdens het congres van haar Conservatieve Partij, maar spot niet met haar Chequersplan voor de brexit. Daar houdt ze stevig aan vast.

Johnsons harde brexitspeech gaat erin als koek bij de Conservatieven

De eerste Conservatieve partijleden stonden al ruim twee uur voor het begin van Boris Johnsons speech voor de deur, terwijl zich achter hen een lange rij vormde. Ze werden beloond. In een spervuur van kritiek maakte hij korte metten met het brexit-plan van premier May. 'Dit is het hoogtepunt van ons congres.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden