EU-missie in Kosovo mist ieder doel

Eulex slaagt niet in opbouw rechtsstaat

De Europese politie- en justitiemissie (Eulex) in Kosovo krijgt er in een evaluatie flink van langs. De missie moet grondig worden hervormd om zijn effectiviteit te verbeteren, anders heeft blijven geen zin, zo concludeert een Franse rechtsgeleerde die het rapport voor de Europese Commissie opstelde.

Eulex werd in 2008 naar Kosovo gestuurd om de rechtsstaat te helpen opbouwen. De missie had eigen politiemensen, aanklagers en rechters die de Kosovaarse autoriteiten moesten bijstaan, en die de gevoeligste zaken zelfs een tijd lang geheel overnamen. Het is de grootste missie die de EU ooit uitvoerde buiten zijn eigen grondgebied en heeft tot nu toe honderden miljoenen euro's gekost.

Een van de belangrijkste taken is het uitbannen van corruptie, en daarin is Eulex niet geslaagd. Dat doel was volgens het rapport ook erg ambitieus, zo niet onhaalbaar, Maar Eulex toont volgens de evaluatie te weinig interesse in de eigen effectiviteit. Aanwijzingen dat prestaties achterbleven werden genegeerd.

Ook de kwaliteit van de staf is niet goed. Eulex zou door zijn beleid van kortlopende contracten vooral jonge starters op de arbeidsmarkt aantrekken in plaats van ervaren professionals.

De publieke perceptie van corruptie is intussen alleen maar erger geworden, en dat ondermijnt de geloofwaardigheid van Eulex. Velen in Kosovo doen de missie onderhand af als irrelevant.

EU-buitenlandvertegenwoordiger Federica Mogherini gaf de Franse rechtsgeleerde Jean-Paul Jacqué opdracht tot de evaluatie na een corruptieschandaal waarin een Eulex-rechter betrokken was. Van die vage beschuldigingen laat Jacqué weinig heel, maar hij kraakt ook de afhandeling ervan door Eulex. De missie raakte het originele rapport over de affaire kwijt en wachtte lang met een onderzoek, wat de geloofwaardigheid verder aantastte.

Desondanks ziet Jacqué meer heil in het hervormen van de missie dan in stoppen. Juist omdat er nog zo veel werk te doen is in Kosovo is terugtrekken voorbarig.

Europarlementariër Ulrike Lunacek, die Eulex al jaren op de voet volgt, is dat met hem eens: "Het nut van Eulex ter discussie stellen speelt alleen diegenen in de kaart die belang hebben bij een zwakke rechtsstaat in Kosovo", stelt zij. Wel verwacht Lunacek dat Eulex hervormt en dat er lessen worden geleerd voor toekomstige missies.

De woordvoerder van Mogherini wil nog niet inhoudelijk reageren, maar benadrukt dat de aanbevelingen zeer serieus worden genomen. Eulex heeft een mandaat tot midden volgend jaar. Gezien alle kritiek lijkt het niet waarschijnlijk dat dat zomaar wordt verlengd. Of het opdoeken wordt of grondig hervormen, wordt later dit jaar beslist.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden