EU-missie in Kosovo krijgt mandaat van VN

De lang verbeide EU-missie in Kosovo kan eindelijk van start. Maar veel problemen die de missie omgaven blijven voorlopig onopgelost.

De Europese Eulex-missie zal de veiligheidstaken in Kosovo, die tot nu toe werden verricht door de VN-missie Unmik, overnemen. Daarmee heeft de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in de nacht van woensdag op donderdag ingestemd.

De EU, nu al met ruim 700 missieleden aanwezig in Kosovo, wil in totaal ruim tweeduizend politieagenten, douaniers en rechters naar Kosovo sturen. Dankzij het Veiligheidsraadbesluit kunnen ze vanaf 1 december officieel aan de slag, als een soort onderaannemers van de Verenigde Naties. Maar het noordelijke deel van Kosovo, dat voornamelijk bevolkt wordt door Serviërs, blijft voorlopig buiten hun competentie.

De VN zijn al in Kosovo werkzaam sinds een VN-Veiligheidsraadresolutie uit 1999, die de VN en Navo opdracht gaf om te waken over de veiligheid van Kosovo – toen nog een Servische provincie, zoals ook in het mandaat staat. Die VN-taak was nodig omdat de Servische regeringstroepen zich uit Kosovo hadden teruggetrokken, na Navo-bombardementen om de etnische zuiveringen tegen de Albanese meerderheid tegen te gaan.

De unanieme beslissing van de Raad beëindigt maandenlang diplomatiek getouwtrek. Eulex zou, in de opzet van de EU en de VS, de taken van de VN-missie al in februari overnemen, en toen dat niet lukte in juni. De overdracht stuitte op verzet van Servië, en op het njet van bondgenoot Rusland, dat vetorecht heeft in de Veiligheidsraad.

Het leek onmogelijk om vast te leggen wat Eulex moest doen, zonder uitspraak te doen over wie uiteindelijk gezag heeft over Kosovo. Servië houdt onverkort vast aan zijn gezag over zijn ’provincie’, ook nadat die in februari de onafhankelijkheid uitriep, daarin gesteund door de VS en de meeste EU-landen.

VN-chef Ban Ki-moon heeft zich persoonlijk van die netelige taak gekweten. Hij presenteerde maandag een rapport van 26 pagina’s dat een ’zes-puntenplan’ bevat. Dat plan heeft de Veiligheidsraad nu overgenomen – al is zelfs die conclusie niet spijkerhard: de Raad ’verwelkomt’ slechts het rapport van Ban, en refereert niet aan zijn plan.

Ban’s puntenplan biedt elk wat wils. Het voldoet aan de Servische wensen – wat de weg vrijmaakte voor instemming van Rusland – omdat het de Eulex-missie bindt aan het VN-mandaat, en vastpint aan een ’neutrale’ opstelling over de status van Kosovo. Voorts blijft Unmik voorlopig zijn taken uitvoeren in Kosovo’s noorden, waar de 120.000 Servische Kosovaren wonen – die de EU hartgrondig wantrouwen.

De regering van Kosovo verwierp het plan wel, omdat het een blauwdruk zou zijn voor de opdeling van Kosovo in een Albanees en een Servisch deel. Maar Pristina is afhankelijk van landen die Kosovo welgezind zijn, en die voort met de kar willen.

Voor hen is het winst dat het plan meldt dat de VN-missie uiteindelijk alle taken zal overdoen aan de EU – al is expres verzwegen hoe en wanneer. De Britse VN-diplomaat Karen Pierce sprak van een ’interim-regeling’, die de kans op deling van Kosovo ’verkleint’. „Op een dag zal er een grotere terugtrekking van de VN zijn en een overdracht (aan de EU).”

Ook Belgrado is ingenomen met het ’succes van de Servische diplomatie’. „Servië zal intact, met Kosovo als deel van zijn grondgebied, binnen enkele jaren EU-lid worden”, juichte minister van buitenlandse zaken Vuk Jeremic.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden