EU-landen eens over delen belastingdeals

Jeroen Dijsselbloem (voorzitter van de eurogroep) en Eurocommissaris Pierre Moscovici tijdens een persconferentie. De lidstaten hebben het voorstel van Moscovici op enkele onderdelen afgezwakt. Beeld epa
Jeroen Dijsselbloem (voorzitter van de eurogroep) en Eurocommissaris Pierre Moscovici tijdens een persconferentie. De lidstaten hebben het voorstel van Moscovici op enkele onderdelen afgezwakt.Beeld epa

Het is symbolisch dat het besluit tijdens het Luxemburgse EU-voorzitterschap valt, en dan toevallig ook nog eens in Luxemburg zelf - daar zijn nu eenmaal alle Europese ministerraden, elk jaar in oktober. De ministers van financiën gaan vandaag zo goed als zeker akkoord met de verplichte, automatische uitwisseling van voorheen geheime afspraken tussen belastingdiensten en multinationals. Deze 'tax rulings' kwamen eind vorig jaar in een kwade reuk te staan door de LuxLeaks-onthullingen over de handelwijze van Luxemburg.

Met de maatregel willen de EU-landen laten zien dat ze wel degelijk hebben geluisterd naar de onvrede in de maatschappij over belastingontwijking door grote bedrijven.

Hoewel de tax rulings nog steeds niet openbaar worden - ze worden alleen uitgewisseld tussen de belastingdiensten - wordt het besluit wel gepresenteerd als een grote stap naar meer transparantie in belastingbeleid. Of de grootscheepse belastingontwijking - ofwel 'agressieve belastingplanning', zoals die in Brussel ook wordt genoemd - hiermee een gevoelige klap wordt toebedeeld, moet de toekomst uitwijzen.

Automatische uitwisseling
De ministers zullen unaniem (dat moet bij alle belastingkwesties) instemmen met een voorstel dat de Europese Commissie in maart deed. Daarin is sprake van een automatische uitwisseling, elke drie maanden, van de afspraken met grote bedrijven. Als een land het idee heeft dat het door zo'n ruling wordt gedupeerd, kan het één-op-één om nadere details vragen bij het land van de ruling. De commissie kijkt ook mee bij de uitwisseling en kan dus aan de bel trekken als ze onraad ruikt.

Het akkoord komt vandaag eigenlijk eerder dan verwacht. De lidstaten hebben het voorstel van Eurocommissaris Pierre Moscovici (belastingzaken) wel op enkele onderdelen afgezwakt. Moscovici wilde ook een uitwisseling van alle grensoverschrijdende tax rulings van de afgelopen tien jaar. Dat is teruggebracht tot vijf jaar.

Om de wat kleinere bedrijven tegemoet te komen is er bovendien een omzetdrempel van 40 miljoen euro per jaar. Alleen de afspraken met grotere bedrijven moeten worden uitgewisseld.

Starbucks
Hier en daar is de uitwisseling juist wat strenger geworden. Zo heeft vooral Frankrijk erop gehamerd dat ook de afspraken die de afgelopen jaren zijn ingetrokken, voor uitwisseling in aanmerking komen. Anders zou een land dat heeft meegewerkt aan een 'foute' constructie die smet ongezien kunnen wegpoetsen.

Hoewel de LuxLeaks-onthullingen alleen over het groothertogdom gingen, zijn tax rulings onderdeel van het belastingbeleid van verreweg de meeste EU-landen. De Europese Commissie onderzoekt al enige tijd of de belastingafspraken van een aantal lidstaten in strijd zijn met de regels voor staatssteun. Behalve Luxemburg zijn dat Nederland, Ierland en België. In het Nederlandse geval ligt een afspraak met de Amerikaanse koffiegigant Starbucks onder het vergrootglas.

Nederland is overigens tevreden met het compromis dat het Luxemburgse voorzitterschap vandaag op tafel legt, vooral vanwege de brede definitie van tax rulings en de uitzonderingspositie voor het midden- en kleinbedrijf.

Europees Parlement nog niet tevreden met onderzoek, Juncker op herhaling

De commissie van het Europees Parlement die belastingontwijking onder de loep neemt, krijgt mogelijk een verlenging van haar onderzoeksmandaat. Een substantieel deel van de commissie is niet tevreden met de medewerking die de lidstaten en de Europese Commissie hebben verleend en willen meer tijd.

Het onderzoek zit al in een afrondende fase, met twee beoogde eindverslagen, één in november en een tweede begin volgend jaar.

Tijdens een verlenging zou de commissie inzage moeten krijgen in meer documenten en komt eventueel Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker voor een tweede keer opdraven. De oud-premier van Luxemburg verscheen vorige maand voor een hoorzitting om verantwoording af te leggen over zijn vroegere beleid, maar zijn optreden overtuigde de commissie niet. "Juncker zat er te ontspannen bij, dat was een slecht teken", zegt PvdA-Europarlementariër en commissielid Paul Tang. "Hij was te zeker van zijn zaak. Wat mij betreft houden we de Europese Commissie onder druk, daarom zou zo'n verlenging goed zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden