EU laat tanden zien, maar bijt niet te hard

De Britse premier Cameron en de Amerikaanse president Obama spraken voor de Navo-vergadering met leerlingen van de Mount Pleasant school in Newport in Wales. Beeld afp
De Britse premier Cameron en de Amerikaanse president Obama spraken voor de Navo-vergadering met leerlingen van de Mount Pleasant school in Newport in Wales.Beeld afp

Even overwoog Europa deze week een sportboycot tegen Rusland, als straf voor de Russische militaire inmenging in Oekraïne. Vandaag nemen de EU-landen een besluit over een serie nieuwe sancties. De sportboycot zit daar niet meer bij. De EU kiest er, naar het zich laat aanzien, voor om nog wat achter de hand te houden.

De Europese Unie brandde liever niet de vingers aan een sportboycot, omdat dan ook een groot evenement als het WK voetbal in 2018 getroffen kan worden. Het WK is pas over vier jaar, redeneerde onder meer de Duitse bondskanselier Merkel, en tegen die tijd kunnen de internationale verhoudingen heel anders liggen.

De sancties waar de EU-landen vandaag de knoop over doorhakken zijn een aanscherping van economische strafmaatregelen die de EU al in juli had ingesteld. Deze sancties betreffen defensie, energie, de financiële sector en de handel in goederen die gebruikt kunnen worden voor militaire doelen.

Oliebedrijven
Een van de overwogen aanscherpingen is dat Russische staatsbedrijven voortaan nog maar beperkt geld mogen ophalen op de Europese kapitaalmarkt. In juli legde de EU zulke beperkingen al aan vijf Russische staatsbanken op. Nu zouden daar in één klap veel meer bedrijven bij komen. Vooral voor de Russische olie-industrie zou dit een zware slag zijn. Oliebedrijven hebben toch al last van het eerdere EU-besluit om geen apparatuur meer aan Rusland te leveren voor de ontginning van olievelden in diepe zeeën.

Anders dan de olie-industrie blijft de Russische gasindustrie in de huidige sanctievoorstellen opnieuw gespaard. Europa is sterk afhankelijk van Russisch gas. De winter nadert, en niemand zit te wachten op een hogere gasprijs of op een dichtgedraaide gaskraan. Sterker nog, deze week voerde de Eurocommissaris voor energie, Günther Oettinger, alvast gesprekken met Rusland om de gaslevering voor volgende winter veilig te stellen.

Geen maatregelen dus tegen Russisch gas, en evenmin tegen de aanschaf van Russische staatsobligaties. Europeanen mogen die gewoon blijven kopen. Verder zijn er geen plannen om Russische banken te weren uit het internationale betaalsysteem Swift, een stap die de financiële isolatie van Rusland sterk zou vergroten. De voorzichtigheid van de plannen geeft aan dat de EU wel de tanden wil laten zien, maar niet te hard wil bijten.

'Signaal'
Eén reden voor de terughoudendheid is dat de meeste sancties tegen Rusland ook de Europese economie schaden. De EU vreest bovendien dat Rusland tegensancties treft, iets waar het land al mee heeft gedreigd. Na de eerdere sanctieronde van de EU deed Rusland diverse Europese producten in de ban, waaronder groente, fruit en zuivel. De Europese landbouwsector heeft daar veel last van.

Maar ook al doen sancties Europa pijn, ze zijn wel nodig om Rusland een signaal te geven dat het niet straffeloos grenzen kan overschrijden, vindt de nieuwe buitenlandchef van de EU, Federica Mogherini. De Italiaanse kreeg de afgelopen maanden het verwijt dat ze te soft was voor Rusland. Maar in haar nieuwe functie, die ze sinds zaterdag bekleedt, steunt ze de sancties van de EU.

In het Europarlement pleitte Mogherini deze week expliciet voor 'een zo krachtig mogelijke reactie' op de Russische agressie in Oekraïne. Maar haar oorspronkelijke softe einddoel houdt ze ongewijzigd: een diplomatieke oplossing afdwingen.

Lees vandaag meer in Trouw over de Navo-top.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden