EU laat Ethiopische oppositie in de steek

De Europese Unie heeft in 2005 zelf Ethiopische dissidenten aangespoord om mee te doen aan de verkiezingen. Diezelfde mensen zitten nu levenslang vast, en de EU zwijgt.

Wouter Bax en Brussel

Ana Maria Gomes, Portugese sociaal-democrate in het Europees Parlement, kan de namen noemen van Ethiopische dissidenten die bij de verkiezingen in 2005 door de EU werden gestimuleerd om hun angst opzij te zetten en aan de verkiezingen mee te doen. „Ook ikzelf gaf ze die boodschap”, vertelde ze gisteren in Brussel. „We zeiden ’Wees maar niet bang, want nu is alles anders. Wij houden toezicht’. Dat maakt de EU medeverantwoordelijk.”

Gomes, mensenrechtenspecialist en een voormalig diplomaat, zag in 2005 op last van de EU met tweehonderd experts toe op het verloop van de verkiezingen in Ethiopië. Ze bouwde er goede banden op met onder anderen Hailu Shawel, de leider van de oppositiepartij CUD, professor Berhanu Nega die in 2005 werd verkozen tot burgemeester van Addis Abeba en de voormalige VN-gezant en aanklager van het Rwanda-tribunaal Jacob Hailemariam. „De EU moedigde ze aan om hun reserves te laten varen en zich voluit politiek te profileren. Nu mag de EU niet rusten voor ze weer vrij zijn.”

Maar de lidstaten en de Europese Commissie weigeren actie te ondernemen. Het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken liet gisteren weten de zaak „nauwgezet en kritisch” te volgen: „We kijken eerst wat er in Ethiopië gebeurt.” Ontnuchterend was ook het antwoord van de Duitse minister van ontwikkelingssamenwerking, gisteren in Brussel, op vragen van Gomes: „Ze citeerde dictator Meles dat hij natuurlijk moeilijk kan ingrijpen in de uitspraak van een gerechtshof, en daar neemt ze nog genoegen mee ook”, zegt Gomes. „Terwijl iedereen weet dat het Ethiopische regime voortdurend ingrijpt in de rechtspraak.”

Het Europees Parlement heeft de Ethiopische dictatuur meermaals zwaar veroordeeld. „Maar de lidstaten en de Europese Commissie willen geen ’gedoe’. Er zijn tientallen gevestigde hulporganisaties EU-projecten aan het doen in het land”, zegt Gomes. „Maar het feit dat de EU de grootste donor van Ethiopië is, en dat het regime zonder haar steun onmogelijk overleeft, betekent dat we druk kunnen uitoefenen. Daarmee zeg ik niet dat we de hulp aan Ethiopië moeten stopzetten, dat heeft het Europarlement ook nooit gedaan. Alleen, we moeten de hulp geven via andere kanalen dan de overheid.”

Volgens Gomes is de tijd op. „Er zijn diplomaten die denken dat Meles deze mensen alleen liet veroordelen om ze in september, bij de viering van het derde millennium volgens de Ethiopische jaartelling, weer genade te kunnen geven. Maar het zou hopeloos naïef zijn om daarop te rekenen. Je kunt de Ethiopische overheid niet vertrouwen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden