EU gaat vol vertrouwen geen knopen doorhakken

BRUSSEL - Eigenlijk zouden de EU-landen zelfverzekerdheid moeten uitstralen. Ze steken dit jaar in economische groei de Amerikanen voorbij en geven Japan het nakijken. Maar de optimistische verklaringen die EU-leiders afleggen, klinken erg aarzelend en opgelegd.

Terwijl de EU toch goede cijfers kan overleggen. De groei zakt wat terug, maar komt in 2001 nog altijd op 2,8 procent uit, schat het Internationaal Monetair Fonds. De VS komen niet verder dan 1,7 procent, Japan één procent. In 2000 kwamen er in de unie 2,5 miljoen banen bij.

Op de speciale EU-top in de Zweedse hoofdstad Stockholm die morgen begint, zullen de regeringsleiders een nieuwe poging wagen de buitenwereld te overtuigen van het goede nieuws. Ze zullen verkondigen ,,dat ze gloeien van ambitie'', zoals een Nederlandse diplomaat voorspelt. En dat de EU-economieën zo sterk zijn dat ze de economische groei kunnen vasthouden ook als de Amerikaanse malaise doorzet.

Maar of dat veel indruk zal maken op de financiële markten waar de euro, tegen alle verwachtingen in, geen comeback kon maken, is de vraag. De top lijkt het vooral van peptalk te moeten hebben. Concrete besluiten zullen schaars zijn.

Stockholm is het vervolg op de top van Lissabon, een jaar geleden. Daar legden de regeringsleiders vast dat de EU in 2010 de meest dynamische kenniseconomie ter wereld moest zijn. Twintig miljoen banen zouden er in tien jaar bijkomen. Nu werden er in Lissabon nogal wat open deuren ingetrapt om concreet te maken hoe de EU dan de mondiale nummer één wilde worden. Toch was het positief dat de unie voor het eerst een echte ambitie formuleerde. Dat was belangrijk met het oog op de komst van de euromunten in 2002.

Maar een jaar later zitten alle gevoelige dossiers nog even muurvast. Van een vrije postmarkt willen met name Frankrijk en Groot-Brittannië niets weten. De Franse premier Jospin zei deze week opnieuw dat hij snelle vrijmaking van de gas- en stroommarkten zal tegenhouden. Het voorstel voor een EU-octrooi, zodat bedrijven een vinding kunnen beschermen, stuit op verzet van België en Spanje.

Nederland is weer de grote spelbreker bij het plan een eigen Europese navigatiesatelliet, die al Galileo is gedoopt, in de ruimte te brengen. Onnodig en te duur, vindt minister Zalm van financiën, gesteund door Berlijn en Londen. Maar de Commissie en de zuidelijke landen vinden dat de EU in Stockholm het groene licht moet geven, als het haar ernst is met alle verhalen over technologische vernieuwing.

Wel wordt Stockholm, mede door toedoen van Nederland, de eerste top waarop gesproken wordt over de pensioentijdbom die vanaf 2010 de financiële stabiliteit van de eurolanden kan ondermijnen. Terwijl overal de bevolking snel vergrijst, zijn alleen de Nederlandse, Britse, Ierse en deels ook de Scandinavische pensioenstelsels daar enigszins op berekend.

Deze landen hebben een kapitaaldekkingstelsel, wat inhoudt dat werkenden tijdens hun carriére zelf hun pensioen bijeen sparen. In de andere lidstaten brengen zij die nu werken de uitkering van gepensioneerden op, via een omslagstelsel. In vooral Italië komen werknemers straks voor torenhoge premies te staan omdat het aantal gepensioneerden snel toeneemt.

Maar veel meer dan het probleem signaleren, zal de top niet doen. Frankrijk en Italië staan voor verkiezingen en zullen elke verwijzing naar hun pensioenregels afwijzen. Ook bij biotechnologie, een ander Nederlands punt, zal de top waarschijnlijk op een vage verklaring uitkomen.

Tijd om knopen door te hakken hebben de leiders ook niet. EU-voorzitter Zweden heeft de Russische president Poetin uitgenodigd om te praten over handel en Macedonië. Daar zal veel vergadertijd in gaat zitten zodat Stockholm veel zal spreken over vertrouwen, maar er niet naar zal handelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden