EU gaat stamcelonderzoek financieren

De Europese Unie steekt 250 miljoen euro in het onderzoek op stamcellen uit menselijke embryo’s.

Even leek het vorige week of de Verenigde Staten de toon zouden zetten in de discussie over stamcelonderzoek in Europa. De Amerikaanse president Bush sprak een veto uit op het federaal steunen van stamcelonderzoek, omdat hij vindt dat het „een grens overschrijdt die een fatsoenlijke maatschappij niet hoort te overschrijden”.

Tegenstanders in de EU hadden hun hoop gevestigd op het Amerikaanse signaal. Duitsland leidde de oppositie tegen stamcelonderzoek. De christen-democratische Duitse minister van onderzoek, Annette Schavan, schreef vorige week een klemmende brief naar de huidige EU-voorzitter, Finland. „De fondsen voor wetenschappelijk onderzoek moeten niet worden gebruikt om embryo’s te doden”, schreef ze. Met haar brief hoopte ze de balans in de EU te laten doorslaan naar een negatief oordeel over stamcelonderzoek. Want de politieke verhoudingen in de EU bevinden zich rond dit onderwerp in een wankel evenwicht.

Nederland is voorstander van stamcelonderzoek, en neemt daarmee volgens enquêtes van de Europese Commissie allerminst een controversieel standpunt in. Slechts 9 procent van de EU-burgers wijst stamcelonderzoek in alle gevallen af, terwijl 59 procent vóór is mits met strenge regelgeving. Stamcellen zijn ’oercellen’ die tot elk type lichaamscel kunnen uitgroeien. Het stamcelonderzoek kan tot doorbraken leiden bij de behandeling van bijvoorbeeld alzheimer, diabetes, spierdystrofie en de verouderingsziekte progeria. Dat vindt ook een ruime meerderheid in het Europees Parlement.

Maar de regeringen van veel lidstaten zijn terughoudender. Polen, Oostenrijk, Litouwen, Slowakije, Luxemburg en Malta steunden aanvankelijk het Duitse verzet. Maar omgerekend naar stemmengewicht had Duitsland daarmee nog geen blokkerende meerderheid. Met 87 stemmen ontbeerde het land nog precies drie stemmen om stamcelonderzoek te dwarsbomen. En gisteren bleek ook dit stemmenbouwwerk als een kaartenhuis in elkaar te zakken.

De landen die zich aan de kant van Duitsland hadden geschaard, staakten gisteren hun verzet nadat het Finse voorzitterschap strenge voorwaarden had voorgesteld. Zo mogen er in de onderzoeken die door de EU worden gesubsidieerd geen embryo’s worden vernietigd. Ook mogen met EU-geld geen stamcellen worden aangekocht.

Frankrijk, Spanje, Ierland en Italië zijn wel kritisch over stamcelonderzoek, maar zij voelden zich niet geroepen om voor een algemeen verbod te pleiten. In dat standpunt rook de Europese Commissie dan ook zijn kans om het onderzoek toch te kunnen steunen. „We moeten elke opvatting respecteren”, sprak eurocommissaris van onderzoek Janez Potocnik diplomatiek, waarmee hij bedoelde dat landen die het verbieden, dat binnen hun grenzen kunnen blijven doen.

Maar met het huidige besluit betalen deze landen er dus wel aan mee. Voor stamcelonderzoek is 250 miljoen euro uitgetrokken. Het volledige onderzoeksbudget voor de periode 2007-2013 omvat 54,5 miljoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden