EU gaat Poetins propaganda pareren

Speciaal team moet berichtgeving Russische staatsmedia ontkrachten. 'Moskou voert informatieoorlog tegen Europa.'

MARNO DE BOER

Europa bindt de strijd aan met de Russische propagandamachine. Brussel tuigt een speciaal team op dat de berichtgeving van de Russische staatsmedia - die ook actief zijn in Europa - moet ontkrachten. Over drie maanden presenteert buitenlandchef Federica Mogherini plannen hoe de door Poetin georkestreerde propaganda te bestrijden. Details zijn nog niet bekend, maar de EU heeft wel wat handvatten. Zo bestrijdt de Navo nu al actief via Twitter de Russische oorlogspropaganda.

Groot-Brittannië, Denemarken, Letland en Estland vroegen in januari al om actie. Ze wijzen op reguliere Russische kanalen die met een fors budget amusement maken. De films en series zijn niet alleen in eigen land populair maar ook onder de Russischtalige gemeenschappen in bijvoorbeeld Estland en Letland. De programma's worden vaak onderbroken door journaals, ingestoken door het Kremlin. Het gaat om fragmenten met Oekraïense leiders die als bloeddorstige fascisten worden neergezet en die met westerse steun het Russischtalige deel van hun bevolking onderdrukken.

De Britse regering kijkt bezorgd naar tv-zender Russia Today en het onder de naam Sputnik hip gemaakte archaïsche radiostation Voice of Russia. Het tv-kanaal mikt via een advertentiecampagne in de Londense metro op kijkers die weleens een 'ander perspectief' willen zien. In Brussel zouden inmiddels vijf Britse diplomaten voltijds bezig zijn met plannen om dit te bestrijden.

Het Kremlin heeft net als China ook honderden 'internettrollen' in dienst die zich mengen in online discussies over Rusland. Een onafhankelijke krant uit Sint-Petersburg publiceerde onlangs instructies die deze medewerkers krijgen. De ene keer doen ze zich voor als Russen, de andere keer als Amerikaanse huisvrouwen. Die beweren bijvoorbeeld dat de moord op de Russische dissident Nemtsov in Moskou het werk was van Oekraïense oligarchen. Veel Russische journalisten zouden met een aantrekkelijk salaris verleid worden om als trol te werken.

Rusland voert momenteel een informatieoorlog tegen Europa, zei de Litouwse premier Dalia Grybauskaite tijdens de eurotop van afgelopen donderdag. Poetin probeert verdeeldheid te zaaien onder de bevolking, zodat hij bij verdere agressie minder tegenstand krijgt. Dat vraagt om een krachtig antwoord, aldus Grybauskaite. Als voorbeeld van hoe het moet, verwees ze naar Frankrijk, dat jihadistische websites al blokkeert. Europese haviken willen dat de EU ook de aanval kiest. Brussel moet actief zijn eigen verhaal uitdragen en Kremlin-propaganda tegenspreken. Als Rusland agressief opereert, dan kan Europa niet volstaan met persberichten op de eigen website, merkte een Oost-Europese diplomaat op.

Maar Mogherini kan in haar actieplan niet onverkort de wensen van de hardliners volgen. Vooral de wens om EU-ambtenaren en communicatiespecialisten actief informatie tegen Russische propaganda te laten verspreiden, kan op weinig steun rekenen bij lidstaten die niet tot het kamp van de haviken behoren. Brussel kan berichtgeving beter aan de media overlaten, zo is de gedachte. Breder draagvlak is er voor steun aan onafhankelijke Russischtalige media.

Vergelijkbare bedenkingen leven bij D66-buitenlandwoordvoerder in het Europees Parlement Marietje Schaake. "De EU kan veel winnen door verklaringen makkelijker online vindbaar te maken en in het Russisch te vertalen. Maar je moet geen Russische propaganda met Brusselse propaganda bestrijden. Dan ga je mee in de manier waarop het Kremlin werkt. Juist onafhankelijke media vormen onze kracht." Daarom moet Europa volgens Schaake meer steun geven aan onafhankelijke journalisten in voormalige Sovjetrepublieken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden