EU en Rusland verder op ramkoers na nieuwe sancties

De Russische president Poetin en minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov. Volgens Lavrov werken de EU-sancties juist averechts op de onderhandelingen tussen Moskou en Kiev over een oplossing voor het conflict in Oost-Oekraïne.Beeld ap

Met het ingaan van een nieuw pakket Europese sancties zijn de EU en Rusland vandaag weer verder op ramkoers komen te liggen. Uit Moskou kwamen geïrriteerde reacties en dreigementen, maar vooralsnog geen concrete tegenmaatregelen.

De Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov stelt in een reactie dat de verscherping van de EU-sancties tegen zijn land het vredesproces in het oosten van Oekraïne juist verzwakt. "Door zoiets te besluiten juist op het moment dat het vredesproces aan stabiliteit wint kiest de Unie het pad om het vredesproces te verstoren'', zei hij op de Russische televisie.

Rusland heeft aangekondigd met nieuwe sancties op het besluit van Brussel te reageren. Volgens Lavrov zal die reactie "kalm, passend en vooral ten dienste van de bescherming van onze belangen zijn". Eerder deze week berichtte het Russische persbureau Ria Novosti dat Rusland overweegt om de invoer van vooral gebruikte auto's en textielproducten uit de EU te beperken.

Ook dreigde premier Medvedev het luchtruim voor vliegmaatschappijen uit westerse landen te sluiten. "Ons antwoord zal absoluut vergelijkbaar zijn met de acties van de EU", zei een woordvoerder van het Russische ministerie van buitenlandse zaken toen.

De EU-sancties zijn met name gericht tegen grote energieconcerns in Rusland, en tegen een aantal banken en defensiebedrijven. Verder zijn er 24 personen toegevoegd aan de zwarte lijst, waar al een aantal Russen en Oekraïeners op stonden. Wie op die lijst staat mag niet naar de EU reizen, en hun tegoeden bij Europese banken worden bevroren.

De Verenigde Staten hebben zich vandaag aangesloten bij het nieuwe sanctiepakket van de EU en de eigen strafmaatregelen tegen Rusland ook opgevoerd. De sancties van de VS treffen dezelfde sectoren als die van de EU. Washington heeft ook Sberbank toegevoegd aan de zwarte lijst, waardoor alle grote Russische staatsbanken nu geen geld meer kunnen ophalen op de Amerikaanse markt.

De EU-sancties treffen belangrijke iconen van de Russische energiesector zoals Gazprom Neft, de oliepoot van de gasgigant Gazprom, Ruslands grootste olieconcern Rosneft en pijpleidingenbeheerder Transneft. Deze bedrijven zullen niet meer kunnen lenen op de Europese kapitaalmarkten, en dat geldt ook voor drie grote Russische wapenbouwers. De nieuwe strafmaatregelen verbieden Europese personen en bedrijven ook om leningen te verstrekken aan vijf grote Russische staatsbanken.

De drie energiereuzen zullen verder last krijgen van een embargo op de levering van technologie en kennis op het vlak van de oliewinning in het Arctisch gebied en voor diepzeeboringen. Gazprom voelde vorig kwartaal de gevolgen al van het aanhoudende conflict. De winst daalde met ruim 40 procent door een grote voorziening voor de gasschulden van Oekraïne en de dalende waarde van de roebel. En Rosneft moest de Russische overheid vorige maand ook vragen om een lening van 32 miljard euro.

De zwarte lijst van de EU wordt uitgebreid met 24 namen van Russen en Oekraïeners, die volgens Brussel een kwalijke rol spelen in het conflict tussen Oekraïne en Rusland. Van de personen en instellingen op die lijst worden de tegoeden in de EU bevroren en komen de individuen de Unie niet meer in. Op de lijst staan nu in totaal 119 mensen.

Onder hen is een aantal leden van het Russische parlement de Doema, zoals de ultranationalist Vladimir Zjirinovski en enkele vicevoorzitters. Ook een groot deel van de zelfbenoemde rebellenregering van de separatistische Volksrepubliek Donetsk staat erop, samen met een goede vriend van Poetin uit diens KGB-tijd, de zakenman Sergej Tsjemezov.

"Met deze sancties wil de Europese Unie laten zien dat zij verenigd en sterk is, en haar positie wil verdedigen", zei analist Alexej Makarkine van het Centrum voor Politieke Technologieën in Moskou tegen persbureau AFP. "Europa hoopt op vooruitgang in de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne, zodat het de sancties weer kan intrekken. Maar de Russische autoriteiten zien het als chantage."

Ook de Russische ultranationalist Vladimir Zjirinovski mag de EU niet meer in.Beeld getty

Nederland stuurt 30 extra onderzoekers naar Oost-Oekraïne

De 30 militairen en politiemensen vertrekken vandaag nog naar de oostelijke Oekraïense stad Charkov, waar al 15 collega's zijn. Hoewel ze het rampgebied van vlucht MH17 nog niet in kunnen, wordt het team uitgebreid om snel te kunnen handelen als de situatie wel verantwoord is om weer aan het werk te gaan. "We zetten alles op alles om weer terug te keren", zei premier Rutte na de ministerraad.

De repatriëringsmissie werd begin augustus opgeschort omdat het te onveilig was in het rampgebied. Het staakt-het-vuren daar is volgens Rutte een hoopvolle ontwikkeling. Maar de veiligheid rond de crashsite is nog steeds "fragiel", zei hij.

Nederland houdt de situatie voortdurend in de gaten en kijkt samen met Maleisië, Australië, Oekraïne en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) of het mogelijk is weer verder te zoeken naar stoffelijke resten en bezittingen van slachtoffers van de vliegramp. Het kabinet heeft altijd gezegd het liefst voor eind oktober weer aan de slag te gaan, omdat daarna de winter invalt.

De pro-Russische separatisten onder wiens controle het rampgebied staat, hebben vandaag de veiligheid van de onderzoekers nogmaals gegarandeerd. Tot nu toe heeft niemand echter contact met de separatistische leiders in Oost-Oekraïne opgenomen, zei vicepremier Andrej Poergin van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk tegen het Russische persbureau RIA Novosti.

Dat zal Nederland ook niet doen, zei Rutte vandaag. Nederland onderhandelt niet rechtstreeks met de rebellen die het rampgebied in handen hebben, omdat ons land het door de separatisten veroverde deel van Oekraïne niet erkent, aldus de premier. De contacten met de rebellen lopen via de OVSE.

Het toestel van rampvlucht MH17 werd op 17 juli neergeschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven. Deze week zijn er 18 slachtoffers geïdentificeerd, van wie er 11 de Nederlandse nationaliteit hebben, meldde het ministerie van veiligheid en justitie vandaag. Het totale aantal geïdentificeerde slachtoffers komt daarmee op 211.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden