EU-commissarissen: bedrijven moeten eerlijke belasting afdragen

De 28 nieuwe Europees commissarissen reden afgelopen december met de spelersbus van Club Brugge naar het Europese Hof van Justitie in Luxemburg om daar de eed af te leggen.Beeld HH

Bedrijven in de EU moeten een eerlijke fiscale bijdrage leveren. De Europese Commissie gaat daar in 2015 aan werken, aldus de commissarissen Margrethe Vestager en Pierre Moscovici.

In 2014 kwamen we erachter dat een double Irish niets te maken heeft met whisky en dat er geen kaas zit in een Dutch sandwich. De discussie over fiscale rechtvaardigheid en belastingontwijking stond afgelopen jaar prominent op de agenda.

Gelukkig zien we meer en meer bereidheid in publieke opinie en politiek om maatregelen te nemen tegen belastingfraude en -ontwijking, zodat alle bedrijven hun eerlijke aandeel betalen. Hierdoor zijn wij al in actie kunnen komen. 2015 wordt een doorslaggevend jaar voor ons, want nu moeten we deze lijn doorzetten om concrete resultaten te bereiken.

Een aantal ondernemingen maakt tegenwoordig gebruik van agressieve fiscale planning. Dit is mogelijk door een gebrek aan fiscale harmonisatie binnen de EU en mazen in de belastingstelsels van de lidstaten. Deze bedrijven worden hierbij geholpen door adviseurs, en soms zelfs door de nationale belastingdiensten.

Als slechts enkele ondernemingen hiervan kunnen profiteren, brengt dit schade toe aan de interne markt en ook rechtstreeks aan de Europese burger. Zeker in deze economisch moeilijke tijden is het belangrijker dan ooit dat ook grote bedrijven hun steentje bijdragen.

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker heeft afgelopen juli, toen hij zijn politieke beleidslijnen voor het Europees Parlement presenteerde, luid en duidelijk laten weten dat hij de strijd tegen belastingontwijking en belastingfraude wil opvoeren.

Een paar weken geleden stapten wij met onze collega-commissarissen in de bus op weg naar het Europese Hof van Justitie om daar de eed af te leggen. Op de bus, die was gehuurd van de Belgische voetbalclub Club Brugge, stond de toepasselijke kreet 'No sweat, no glory'. Wij, als Europees commissarissen voor mededinging en belastingen, willen belastingconcurrentie en -ontwijking verder bestrijden, elk op ons eigen bevoegdheidsterrein, maar met een gezamenlijk doel voor ogen.

Sinds juni vorig jaar onderzoekt de Europese Commissie in diverse EU-lidstaten de zogeheten tax rulings: beslissingen vooraf door de belastingdienst in fiscale zaken. Voor ons is dit dossier een prioriteit. Wij hopen in het tweede kwartaal van dit jaar de resultaten van deze onderzoeken te kunnen presenteren.

De Deense Margrethe Vestager is Europees commissaris MededingingBeeld REUTERS

Misbruik
Voor alle duidelijkheid: tax rulings zijn op zich geen verstorend instrument. Vrijwel alle lidstaten gebruiken dit fiscale instrument om ondernemingen rechtszekerheid te verschaffen in belastingzaken. Er zijn echter aanwijzingen dat er misbruik is gemaakt van dit instrument ten gunste van grote ondernemingen.

Er is een verschil tussen een fiscale prikkel voor iedereen en een voorkeursbehandeling voor enkelen. Het laatste kan neerkomen op ongeoorloofde staatssteun. Dit is een probleem voor zowel de Europese burger als de Europese Commissie, en daarom onderzoeken wij deze zaak.

Ook het indrukwekkende journalistieke onderzoek in de Luxleaks-zaak heeft informatie opgeleverd die wij zorgvuldig zullen bekijken. Maar wij moeten een volledig beeld krijgen van wat er gaande is. Daarom hebben wij, naast ons eigen lopende onderzoek, alle EU-lidstaten in december verzocht een gedetailleerd overzicht te verstrekken van hun activiteiten op het gebied van tax rulings.

Neerwaartse spiraal
In het ergste geval leidt oneerlijke belastingconcurrentie tot een neerwaartse spiraal waarbij landen zich genoodzaakt zien cadeautjes uit te delen aan multinationals in de vorm van belastingvoordelen.

De belastingbetaler betaalt daarvoor de rekening, evenals de kleine bedrijven die hier niet tegenop kunnen concurreren, en nationale regeringen, die belastinginkomsten mislopen waarmee zij wegen, elektriciteitsnetwerken en scholen hadden kunnen bouwen. De winnaars: grote bedrijven die Europese landen tegen elkaar uitspelen.

Dit probleem beperkt zich niet tot enkele landen, maar is een Europees probleem dat op Europees niveau moet worden opgelost. Daarom is de Commissie van plan nieuwe wetgeving op fiscaal gebied te maken.

Dit voorjaar dienen we een voorstel in over de automatische uitwisseling van gegevens over grensoverschrijdende tax rulings. De nationale belastingdiensten moeten weten welke bedrijven in een ander land een gunstige behandeling krijgen. De meeste EU-landen staan hier achter. Wij zijn ervan overtuigd dat we de twijfelaars over de streep kunnen trekken.

Op de G20-bijeenkomst afgelopen november in Brisbane verbonden de wereldleiders zich op initiatief van voorzitter Juncker tot transparantie over tax rulings. Wij zullen internationaal werk blijven maken van deze agenda binnen de Oeso, waar we werken aan de modernisering van internationale belastingregels.

Pierre Moscovici uit Frankrijk is Europees commissaris BelastingenBeeld afp

Nóg verder gaan
Maar wij moeten nóg verder gaan. De Commissie wil opnieuw een voorstel doen voor een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting. Een bedrijf dat in meer dan één lidstaat actief is, zou dan maar met één gemeenschappelijk pakket regels voor zijn belastingaangifte te maken krijgen.

De belasting wordt verdeeld onder de landen waar de dochterondernemingen zijn gevestigd. Hiermee is eerlijke belastingconcurrentie mogelijk, maar worden veel van de huidige mogelijkheden voor agressieve fiscale planning geblokkeerd.

Over belastingzaken moeten de lidstaten met unanimiteit van stemmen beslissen. Desondanks geloven wij dat we deze kans moeten grijpen. Deze initiatieven vormen slechts het begin van de totstandkoming van een eerlijker belastingstelsel in Europa, waarbij winst wordt belast op de plaats waar waarde wordt gecreëerd.

Tegelijkertijd blijven wij de staatssteunregels toepassen wanneer we menen dat de concurrentie wordt verstoord door selectieve belastingvoordelen. Ons politieke pleidooi is eenvoudig: alle bedrijven moeten een eerlijke bijdrage leveren. In 2015 gaan wij hier werk van maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden