Etnische onlusten Kirgizië houden aan

Tienduizenden vluchtelingen bevinden zich in het niemandsland tussen Kirgizië en Oezbekistan. (FOTO AP) Beeld AP

amsterdam – - Bij het geweld tegen de Oezbeekse minderheid in Kirgizië zijn naar alle waarschijnlijkheid al meer dan tweehonderd doden gevallen.

Het geweld in de steden Osj en Jalal-Abad duurde ook gisteren voort, hoewel in iets mindere mate. In Osj, waar voedsel en drinkwater inmiddels schaars zijn, werden weer gebouwen in brand gestoken. Volgens eerdere berichten zou deze tweede stad van het land –met 250.000 inwoners– voor een groot deel zijn platgebrand.

Buurland Oezbekistan besloot gisteren zijn grens met Kirgizië te sluiten omdat het de stroom vluchtelingen niet aankan. Meer dan honderdduizend Oezbeekse Kirgiziërs zouden sinds donderdag op de vlucht zijn geslagen toen – kennelijk na een ruzie tussen clans in het casino – de onlusten oplaaiden.

Op verschillende plaatsen in Oezbekistan zijn opvangkampen ingericht, maar tienduizenden, onder wie veelal bejaarden en vrouwen met kinderen, zitten nu vast in het niemandsland tussen Kirgizië en Oezbekistan. De VN heeft hulp toegezegd en ook hulpverleningsorganisaties zijn toegesneld. Maar er dreigt inmiddels een nijpend tekort aan voedsel en drinkwater.

Gisteravond kwamen er berichten uit Moskou dat een groep van voormalige Sovjet-staten bereid is maatregelen te treffen om een einde aan het geweld te maken. De Tasjkent-groep (Armenië, Wit-Rusland, Kazachstan, Tadjikistan als ook Kirgizië en Rusland) was voor een noodzitting bijeengekomen. Wat de maatregelen inhouden, was niet direct duidelijk. De Kirgizische interimregering had Rusland zaterdag al om hulp gevraagd, maar Moskou wilde daar toen niet op ingaan. Kennelijk wilde het niet in zijn eentje handelen. Rusland stuurde zondag wel een bataljon om de bewaking van zijn eigen luchtmachtbasis in Noord-Kirgizië te versterken.

De interimregering van Roza Otoenbajeva nam in april de macht over, nadat president Bakijev was verdreven door een ’volksopstand’. Zij beschuldigt nu Bakijev ervan achter de onlusten te zitten. Deze kan rekenen op de steun van vele Kirgiziërs in het zuiden, terwijl de Oezbeken daar veelal de interimregering steunen. Bakijev zou er op uit zijn het referendum over de nieuwe grondwet eind juni te verstoren.

Zowel de VS als Rusland hebben bases in Kirgizië. Voor degenen die in de onlusten de hand van Bakijev zien, bestaat er mogelijk een indirect verband met de huidige escalatie. Zo had Rusland in 2009 twee miljard dollar aan Bakijev toegezegd opdat hij de VS de toegang tot hun basis zou ontzeggen. Moskou rekent Kirgizië tot zijn invloedssfeer en die Amerikaanse basis is de Russen een doorn in het oog. Voor de VS is de luchtmachtbasis van groot belang voor de oorlogvoering in het nabijgelegen Afghanistan.

Bakijev sloot de basis niet en volgens sommige waarnemers zat vervolgens Moskou achter de opstand tegen Bakijev. Daar is geen bewijs voor. Bakijev zelf ontkent vanuit zijn ballingsoord Wit-Rusland ook maar iets te maken te hebben met de huidige golf van geweld in het land dat een geschiedenis heeft van etnische onlusten.

(Trouw) Beeld AP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden